Column: Een goddelijk lijf

Column: Een goddelijk lijf

De columns van Wim Jansen kenmerken zich door een mengeling van Liefde, Poëzie en God. 

Voor het geval het nog niet tot u was doorgedrongen, ik heb een goddelijk lijf. Dat durf ik zo roekeloos te beweren omdat iedereen een goddelijk lijf heeft, ook als het gehavend is, pijnlijk, incompleet, versleten, te dik of te dun. Zelfs wat doorgaans als banaal of vies wordt ervaren beschouw ik als goddelijk, dus ook alles wat met spijsvertering te maken heeft. En, niet te vergeten, met seks. Ik bepleit een opwaardering van het lichaam in al zijn facetten en van de seksuele taal in het bijzonder.

De valkuil van de gnostiek
Het doet een mens goed om zich bewust te zijn van de goddelijkheid van zijn lijf. Begin de dag met uzelf naakt voor de spiegel te aanschouwen. Laat u niet ontmoedigen door de onvolkomenheden maar focus op de goddelijke glorie.

Nou, dat valt anders niet mee – hoor ik sommigen van u verzuchten. Dat herken ik. Toch nodig ik u uit om het mysterie tot u door te laten dringen, alleen al het feit dat u uzelf ziet. Maar ook de wonderlijke chemie in uw darmkanaal.

Trap niet in de valkuil van de oude gnostici. Zij hadden nogal moeite met lichamelijkheid en zeker met dit aspect. Zo beweerde Valentinus, tweede eeuw, dat Jezus at en dronk, maar geen ontlasting had.

Deze koudwatervrees gold ook seks. In de negende eeuw bedacht de theoloog Erigena dat de man een erectie kreeg op commando van de hersenen, dus zoals men een arm optilt, met andere woorden: zonder opwinding! De seksuele gemeenschap was niet zondig – dat was nu eenmaal een noodzakelijk kwaad voor de voortplanting – maar de daarmee gepaard gaande opwinding en het genot, die deugden niet.

Vulgair?
Zelf heb ik erotiek van jongs af aan geassocieerd met het goddelijke. Van nature, lijkt het wel. Laat ik u voor een voorbeeld eens meenemen in de keuken van de dichter. Het zal sommigen misschien rode oortjes bezorgen, maar het moet toch even.

Op een mooie zomeravond betrad ik de kapel van een abdij. Bijna horizontaal vielen zonnestralen door de ramen tegen de witte muren. De schaduwen van door de wind bewogen takken buiten speelden er doorheen. Het was prachtig. Een heilig spel van licht. De stralen leken wel vingers die de muur streelden.

Zoals het een dichter betaamt maakte het tafereel zinnen in mij los. Over ‘het late zonlicht’. Wat deed dat zonlicht? Het woord ‘vingeren’ kwam in mij op. Natuurlijk dacht de fatsoensrakker in mij ook meteen: “Oeps! Wat denk ik nu?” Maar al snel nam het protest tegen die correctheid het in mij over: wat is er eigenlijk mis met dat woord? Als mensen ‘getverderrie’ zeggen bij handelingen die universeel menselijk zijn, wat zeggen zij dan eigenlijk over zichzelf?

Het woord ‘vingeren’ staat voor strelen, liefdevol bespelen, verwennen. En uiteindelijk bevredigen. Wat is daar mis mee? En wat doet de geest van God anders met de menselijke geest dan die bevredigen?

Uiteindelijk besloot ik om dat woord te gebruiken als uitdrukking van de intimiteit tussen God en mens.

Het gedicht kwam als Ontlediging terecht in mijn boek Dominee zoekt God. Helaas, mijn zuivere intenties ten spijt zei een lezer: “Het is best een mooi gedicht, maar het woord ‘vingeren’ vind ik vulgair.”


Heiliging
In mijn komend najaar verschijnende gedichtenbundel zal het opnieuw een plaats krijgen. Om dit soort misverstanden te voorkomen heb ik, in overleg met de redacteur, het woord ‘vingeren’ vervangen door ‘vlinderen’. Ook een erotisch woord maar minder expliciet.


Toch lukt het mij niet om mijn eerste keus vulgair te vinden. Het ligt aan onze eigen perceptie als we dat zo ervaren.


Wij hebben een goddelijk lijf waarmee wij goddelijke dingen kunnen doen. Het is daarom dat ik voor opwaardering, verheffing, ja, heiliging van de seksuele taal pleit. Laten we haar optillen, uit de smoezeligheid en vettigheid, in de sacrale sfeer.


Herken erotiek als mystiek.


Ter ondersteuning van dit pleidooi het citaat van een vrouw uit de islamitische cultuur. Buikdanseres en universitair docent Kaouthar Darmoni in Flexibel geloven: “… plezier hebben is ook een geschenk van God. Ik denk er bijvoorbeeld aan als ik dans of een orgasme krijg.”


Ontlediging
Die zomeravond
toen ik de kapel betrad


nadat ik bij de poort
mijzelf had afgelegd


het late zonlicht
vlinderend langs de muren


de schemerige ruimte
die zich vulde met

Wim Jansen is schrijver en theoloog. Tot zijn emeritaat was hij predikant van de Vrijzinnig Hervormden in Delft en de Koorkerkgemeenschap in Middelburg. Voor meer informatie: www.wimjansen.nu. Andere columns van hem zijn hier te vinden.

Deel dit

Steun de VVP

Laat de vrijzinnige vlinder vliegen.

WORD DONATEUR

Zoeken

Contact

Vereniging van Vrijzinnige Protestanten
Joseph Haydnlaan 2a 
3533 AE Utrecht                       
030-8801497
info@vrijzinnig.nl
Klik hier voor meer contactgegevens

twitter310facebook

   

 



Agenda

23 Nov 2017
Apeldoorn Regentessekerk

Introductie in de Amerikaanse vrijzinnigheid


23 Nov 2017
Assen Odd Fellowhuis

Lezing 'Gemeenschap scheppen'


23 Nov 2017
Oudshoornse Kerk

Lezing ´Muziek van vrouwelijke componisten´


Column

  • Column: Alles kapot!

    Beeldenstormen. Het is van alle tijden. Soms kan het nuttig zijn, maar meestal is het ingegeven door angst, aldus Foekje Dijk.