Column: Wil jij je vleugels effe inklappen?

Column: Wil jij je vleugels effe inklappen?

Rinus van Warven ziet wel iets in niet-identiteitsgebonden religie, wat dat ook moge zijn. 

Soms dreunt een zin of een opmerking die je tegenkomt nog maandenlang na. En waar ging dat in dit geval over? De nieuwe burgemeester van Londen Sadiq Khan zou zijn verkiezing te danken hebben aan het feit dat hij niet-identiteitsgebonden religieus is. Nou had ik al wel eens gehoord van identiteitsgebonden zorg, identiteitsgebonden hulpverlening en zelfs identiteitsgebonden ondernemingen. En zo kun je nog wel een tijdje doorgaan.

Maar hoe moet ik me dat voorstellen? Wat is dan een niet-identiteitsgebonden moslim? Bestaan er dan zoiets als niet-identiteitsgebonden christenen? En zou ik dat dan willen zijn. Klinkt wel mooi namelijk. Ik wil wel in de liefde, de vrede en de gerechtigheid geloven, maar met de dogma’s van een identiteitsgebonden club als ‘de Kerk’ heb ik niet zoveel meer.

Ik heb ook een periode in mijn leven gehad dat aan de button op mijn spijkerjack te zien was met welke vriendjes ik omging. Pas geleden maakte een van mijn kennissen een grap over een vriend van me. ”Die vent kan zo lekker zweverig ouwehoeren over de zin van het leven. Hey Maarten, wil jij je vleugels wel effe inklappe als je naar buiten gaat?”

Effe terug naar de kern van mijn betoog. Een niet-identiteitsgebonden moslim dus. Of christen of hindoe. En dat zo’n burgemeester daar zijn verkiezing aan te danken zou hebben? Das interessant. Dat wil dus zeggen dat er tal van mensen zijn die best wel religieus zijn en ook willen zijn, maar zich niet meer herkennen in de identiteit van de club. Als dat waar is, dan krijgen tal van religieuze clubjes het de komende twintig jaar erg moeilijk. Dan moet je er dus wel heel erg voor uit gaan kijken om je zelf nog vrijzinnig of remonstrant of doopsgezind te noemen.

Ik lees dat men in de islam aanneemt dat elk kind wordt geboren met een natuurlijke aanleg om in God te geloven. Mohammed heeft gezegd dat ieder kind op aarde komt met die natuurlijke aanleg en dat het zijn ouders zijn die hem respectievelijk tot ‘jood, christen of vuuraanbidder maken.’

Ik moet onwillekeurig denken aan een taalgrap van Guido Weijers: ‘Het leven is makkelijker dan je denkt, maar moeilijker als je denkt.’ En als ik Rumi lees, word ik helemaal vrolijk: “Ik ben geen christen of jood of moslim, geen hindoe, boeddhist, soefi of zen. Geen enkele religie of cultureel systeem. Ik besta niet, ben geen entiteit in deze wereld of de volgend….’ En dan eindigt hij met het woord ‘Mens’

Toen ik eens aan oud-collega pandit Suren Mahabili vroeg wat voor hem de essentie was van het hindoeïsme, antwoordde hij met twee woordjes. Manur Bawa, wat betekent: Wordt mens. En wat betekent het woord Genesis ook al weer. Precies. Menswording. Daar gaat het om. Daar heb je geen clubje voor nodig.

Ik ben ervan overtuigd aan het raken dat er de komende decennia alleen maar sprake kan zijn van zinvolle religiositeit als die niet-identiteitsgebonden is. Daarmee staan we voor een gigantische uitdaging. Want hoe organiseer je je dan?

Van Goethe is een verhaal bekend over de duivel die met een paar van zijn trawanten op straat loopt. Ze zien een mens die gebukt gaat onder de zware druk van de zingeving. Een van de trawanten vraagt aan de duivel wat die mens aan het doen is. En hij krijgt als antwoord dat die mens een goddelijke waarheid aan het zoeken is. ‘Ben jij dan niet bang dat jij je macht kwijtraakt,’ zegt de trawant tegen de duivel. ‘Nee hoor,’ zegt de duivel, ‘ik weet hoe het werkt. Elke keer als de mens een waarheid vind, bouw ik er gewoon een instituut omheen.’

Rinus van Warven
Rinus is theoloog, programma-maker, journalist, schrijver en acteur

Deel dit

Steun de VVP

Laat de vrijzinnige vlinder vliegen.

WORD DONATEUR

Zoeken

Contact

Vereniging van Vrijzinnige Protestanten
Joseph Haydnlaan 2a 
3533 AE Utrecht                       
030-8801497
info@vrijzinnig.nl
Klik hier voor meer contactgegevens

twitter310facebook

   

 



Agenda

23 Nov 2017
Apeldoorn Regentessekerk

Introductie in de Amerikaanse vrijzinnigheid


23 Nov 2017
Assen Odd Fellowhuis

Lezing 'Gemeenschap scheppen'


23 Nov 2017
Oudshoornse Kerk

Lezing ´Muziek van vrouwelijke componisten´


Column

  • Column: Alles kapot!

    Beeldenstormen. Het is van alle tijden. Soms kan het nuttig zijn, maar meestal is het ingegeven door angst, aldus Foekje Dijk.