'God dringt aan zonder te bestaan'

'God dringt aan zonder te bestaan'

Als God niet bestaat, hoe kan God dan God zijn? En wat voor zin heeft God dan? Het zijn lastige vragen die de Amerikaanse theoloog John Caputo zich stelt.

Caputo is één van de meest toonaangevende vrijzinnige theologen ter wereld maar in Nederland is zijn werk vrij onbekend. Daarom liet uitgeverij Skandalon een van zijn boeken vertalen. Niet één van zijn dikke theologische uiteenzettingen, maar een heel persoonlijk boek, over Caputo’s worsteling met het geloof. Het boek Hopeloos hoopvol is dus vooral een religieuze biografie, maar makkelijk is het niet.

In het boek beschrijft Caputo zijn religieuze ontwikkeling, van een klein jongetje dat zich verwonderde, naar ‘broeder Paul’ die intrad in een klooster tot de filosoof die religie op een nieuwe manier wilde verwoorden.

De huidige Caputo kan niet meer geloven in klassieke religie. Hij wil echter geen atheïst of nihilist zijn. Hij is op zoek naar een religie zonder religie, waar onder andere hoop een plaats heeft. Want hopen op een betere wereld, dat wil hij blijven doen.

De religieuze worsteling die hij beschrijft, zal niet voor iedereen even makkelijk te volgen zijn. Alleen al de zoektocht van een religie voorbij religie roept vragen op. Wat bedoelt hij daar precies mee? In het hoofdstuk waarin hij afrekent met God, wordt het niet makkelijker. God bestaat niet, stelt de theoloog vast. Wat blijft er dan van God over?

Het komt er op neer dat Caputo niet wil geloven in een klassieke God die de aarde heeft geschapen en de mens redt. Nee: de Amerikaan wil het leven ervaren als een waarlijk geschenk. Een voorwaarde hiervoor is dat dit geschenk ‘om niet’ geschonken is. Een eventuele God hoeft hier niets voor terug te krijgen. Een verzoeningsleer en andere dogma’s zijn niet nodig, want zo’n God bestaat niet.

Toch is er iets waar Caputo zich aan vast wil blijven houden. Hij wil blijven spreken over God, want het idee dat er helemaal niks is, vindt hij te leeg. God bestaat niet, God dringt zich aan, zo concludeert hij. God is een áppel om liefde uit te dragen, het goede te doen.

‘Van alle liefde voor de wereld die God laat zien, gaat er geen liefde dieper dan Gods mening dat bestaan niet iets is dat hij zich moet toe-eigenen, waardoor hij het goddelijke in de wereld kan uitgieten’. Een dergelijke zin kan meerdere keren gelezen worden...

Caputo’s werk is niet makkelijk. Wie de moeite neemt om zich er toch in te verdiepen, vindt wel mooie gedachtegangen en leest over een persoonlijke worsteling met een hoopvol einde.

Deel dit

Steun de VVP

Laat de vrijzinnige vlinder vliegen.

WORD DONATEUR

Zoeken

Contact

Vereniging van Vrijzinnige Protestanten
Joseph Haydnlaan 2a 
3533 AE Utrecht                       
030-8801497
info@vrijzinnig.nl
Klik hier voor meer contactgegevens

twitter310facebook

   

 



Column

  • Column: Lichtheid van geloven

    Stephan de Jong kijkt in de Adventstijd naar afbeeldingen van engelen: van hun kinderlijkheid kunnen we wel wat leren.