Column: De comeback van religie

Column: De comeback van religie

Oud-voorganger Bert Jansen verwondert zich over de transformatie van religie in ons land. De kerk heeft nog steeds geen goede concurrenten, meent hij.

Palmpasen 1960 deden mijn vrouw en ik belijdenis van ons geloof in de Grote of Sint Michaëlskerk van Zwolle. Wij vormden met een groep van ruim dertig jonge mensen een indrukwekkende rij.

De Grote Kerk was toen nog een levendige hervormde gemeente, waar de geborgenheid als één van de pijlers van de religie hoog aangeschreven stond.

Eind zestiger jaren begon echter de secularisatie toe te nemen. In de tweede helft vorige eeuw werd religie iets van een voorbije tijd.

Uit een verkennend onderzoek van de Protestantse Kerk uit 2013 bleek, dat veel dertigers, vaak jonge ouders, die nog wel christelijk zijn opgevoed, voor de grote vragen in het leven niet langer het antwoord zoeken in kerk en geloof.

De dertigers worden in dit onderzoek getypeerd als een pragmatische generatie. Ze zijn opgegroeid in welvaart en ook in onderhandelingshuishoudens, waarbij zelfontplooiing centraal stond. Ze hebben veel mogelijkheden, zijn hoog opgeleid en hechten veel waarde aan vrijheid, maar ze zijn tegelijkertijd op zoek naar veiligheid en gebondenheid. Ze zijn sterk ervarings- en belevingsgericht. De afname van het actief betrokken lidmaatschap van de kerk voor deze leeftijdsgroep betekent volgens het onderzoek niet dat deze generatie minder gelovig, minder religieus of spiritueel is.

In 2018 heeft De Grote Kerk de functie van Stadskerk, met een stadspredikant die geen vaste gemeente meer heeft, maar wel beschikbaar is voor gesprekken. Zij leidt van tijd tot tijd de zogenoemde Michaëlsvieringen en begeleidt cursussen, tentoonstellingen en concerten. Religie laat zich, aldus Yvonne Zonderop in haar pas verschenen boek Ongelooflijk, niet zomaar ‘wegpoetsen’. Ze kent als stelsel van zingeving eigenlijk geen serieuze concurrent.

Je ziet, dat ook in de politiek de christelijke erfenis steeds weer opduikt, omdat we er onze cultuur, democratie en ethiek aan ontlenen. Ze kent als stelsel van zingeving eigenlijk geen serieuze concurrent.

Zonderop constateert dat religie nog steeds een immense bron van inspiratie blijkt te zijn voor nieuwkomers uit alle windstreken. De schrijfster is naar eigen zeggen veranderd van een afwijzende - ze verliet de Rooms-Katholieke Kerk stampvoetend van woede - naar een onderzoekende houding. Volgens haar is de religie terug van weggeweest. De slinger beweegt zich weer naar de andere kant voor wie zich openstelt om dit te zien. De ondertitel van haar boek luidt dan ook: Over de verrassende come-back van de religie. Die opvatting wordt door anderen gedeeld.

Nederland kent nog steeds een geweldige hoeveelheid idealisme, zegt de cultuursocioloog Gabriël van den Brink van de Tilburgse universiteit. Het Hogere is niet met God uit Nederland verdwenen. Veel vrijwilligers zetten zich in voor allerlei taken, zoals voor de opvang van vluchtelingen. De Commissaris van de Koning van Brabant zei onlangs: ‘De spirituele grondslag van onze samenleving is niet veranderd. Er zijn nog heel veel bijeenkomsten, waar waarden als geloof, hoop en liefde gedeeld worden.’

De Grote Kerk in Zwolle is van een traditionele kerk getransformeerd in een Stadskerk, waar de zingeving, die andere pijler van religie, hoog in het vaandel staat. Ze biedt onderdak aan instellingen op educatief, kunstzinnig en maatschappelijk terrein. In zo’n eigentijdse aanpak kunnen vrijzinnigen zich, denk ik, goed vinden.

Bert Jansen
Emeritus voorganger

Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe artikelen? Abonneer u nu op de nieuwsbrief

Deel dit

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Abonneer u op de

NIEUWSBRIEF

Zoeken

Contact

Vereniging van Vrijzinnige Protestanten
Joseph Haydnlaan 2a 
3533 AE Utrecht                       
030-8801497
info@vrijzinnig.nl
Klik hier voor meer contactgegevens

twitter310facebook

   

 



Agenda

26 Aug 2018
Naaldwijk Oude Kerk

Ontmoetingszondag in Naaldwijk


01 Sep 2018
Foreestenhuis Hoorn

Vrijzinnig Event Noord-Holland in Opschudding


Column

  • Column: Hoe storend religie kan werken

    In ethische discussies moet religie geen grote rol spelen. De ratio en die ene regel uit de evangeliën des te meer, aldus Arne Jonges.