Column: Liever de natuur dan de kerk?

Column: Liever de natuur dan de kerk?

Ds. Stephan de Jong houdt in zijn nieuwe column een pleidooi voor het zoeken van God in de natuur.

God in de natuur? De oude Saksen en Friezen deden daar niet moeilijk over en beleefden het heilige in de natuur. Bij deze gedachte gaan er nu allerlei theologische alarmbellen rinkelen. God gedegradeerd tot natuurgod? Weet men niet dat de natuur in het christendom nauwelijks een rol speelt? Gelukkig, in het vrijzinnige christendom is dat vaak niet het geval.

Toen ik onlangs het boek Walden van Henry David Thoreau (1817-1862) las, vond ik de beschrijving van zijn religieuze ervaringen in de natuur mooi en meeslepend. Thoreau leefde enkele jaren als een kluizenaar aan het Waldenmeer in de Amerikaanse staat Massachusetts. Hij wilde daar in eenzaamheid de essentie van het bestaan overdenken. De natuur maakte grote indruk op hem: ‘De eerste mus van de lente! ... Wat zijn op zo'n moment geschiedenissen, chronologieën, tradities en alle geschreven openbaringen!’

Een aangename voorjaarsochtend vergeeft naar Thoreau's gevoel alle zonden. De zon meldt dat alle zondaars mogen terugkeren. Zij herschept de wereld, zegent de nieuwe dag. Aan een knoestige stam ontbotten nieuwe loten en hij begint aan een nieuw jaar. ‘Zelfs hij is ingegaan tot de vreugde van zijn Heer.’

Thoreau kan op zulke voorjaarsochtenden niet begrijpen dat de cipier de gevangenisdeuren niet opent, de rechter zijn zaak niet seponeert en de predikant zijn gemeente niet naar huis zendt.

Thoreau vertelt ook hoe hij op een ochtend door de heuvels liep, springend van wilgenwortel naar wilgenwortel. Hij keek naar het rivierdal en het bos en zag het licht daar. ‘Ze baadden in een licht zo zuiver en helder dat het de doden zou hebben opgewekt als ze zouden sluimeren in hun graven, zoals sommigen aannemen. Een krachtiger bewijs voor de onsterfelijkheid is niet nodig. Alles moet in zo'n licht tot leven komen.’

Ik vind dat mooi. Kennelijk zit er nog een oude Fries of Saks in mij.

Stephan de Jong
Predikant van de Spieghelkerk in Bussum

Deel dit