Kerstcolumn: Hé jij daar! Kerstmis als een por in je zij

Kerstcolumn: Hé jij daar! Kerstmis als een por in je zij

Kerst is eigenlijk net als de vlieg in een urinoir, aldus Alke Liebich. 

Ik heb er alleen maar over gehoord maar er nog nooit echt naar gekeken, omdat ik daar nooit kom: in een mannentoilet. Daar zijn, zegt men, de potten nogal eens voorzien van de tekening van een vliegje, waardoor mannen als vanzelf netter ….na ja, u weet wel. Zo eenvoudig kan het zijn om mensen te bewegen tot het goede. Dat heet in moderne beleidstaal ‘nudging’: een subtiele, bewuste uitnodiging door middel van een slimme vondst, om beter gedrag uit te lokken dat dan bijna onbewust en vanzelf ontstaat.

Het Engelse nudge is een por – beleidsmakers kunnen hun werk in het Engels waarschijnlijk beter verkopen. Maar ik kan het Nederlands beter volgen. Een por, een duwtje is soms nuttig. Een por in je zij: Hé, jij daar. Ja jij, let even op. Kerstmis, dat is zoiets als Gods zetje, duwtje, por voor jou en mij. Hé, jij daar.

Het verhaal van een kwetsbaar goddelijk kind in ons bestaan is in zijn eenvoud zo sterk dat het mensenharten doet smelten. Het verhaal brengt herders en wijzen op de knie, en doet machtigen wanhopen. Kennelijk is dit dé manier om mensen vrijwillig en allemaal op de knie te krijgen: een kind in een lage voederbak. En ik verdenk de hemel ervan dat het hem hierom te doen was: om ons op de knie te krijgen. Niet omdat we ons aan iemand moeten overgeven, of vervolgens een juk te moeten dragen of een macht moeten aanbidden. Maar op de knieën om onze ogen weg te halen bij onze eigen navel, onze aandacht weg te halen bij mijn koude drukte, bij onze verongelijktheid.

En wanneer dan door het kind liefde en zachtheid eenmaal wakker zijn gemaakt, dan weet ik dat ik zelf ook een kind was. Dat er mensen waren om te vertrouwen en om op te bouwen. Dat deze  mensen nodig zijn. Dan weet ik dat we elkaar gegeven zijn. Dan is er een herinnering of een verlangen naar zorg en aandacht, naar gewiegd worden, naar onbezorgd in slaap kunnen vallen.

Hé, jij daar. Jij was ook kind. Sterker nog. Ergens in jou woont dat kind nog. Als je grote ik op de knieën gaat dan mag het kind er weer zijn. Zing mee met het wiegelied en laat je wiegen. En ontdek dat God voor jou zorgt in dit kleine verhaal. Want jij en ik en wij, onbevangen kinderen die we waren en nog steeds zijn, mogen er zijn. Om te zorgen voor ieder klein en groot kind: voor dat kind in onszelf en voor de mens die jij bent.

‘Als Jezus niet in jou geboren wordt is hij voor niets geboren’, vrij naar Meester Eckhard.

Kerst is eigenlijk 

Deel dit