Ode aan het kijken

Ode aan het kijken

Ode aan het kijken

Wanneer mensen mij vragen waar ik woon en ik vertel hen dat ik in Badhoevedorp woon, is steevast de eerste reactie: dat is toch vlakbij Schiphol? Heb je niet vreselijk last van al die vliegtuigen daar?

Uit de grond van mijn hart kan ik dan zeggen: nee daar heb ik helemaal geen last van. Uiteraard ben ik blij dat ik in een zeer goed geïsoleerd appartement woon en de vliegtuigen niet vlak boven mijn huis vliegen, maar ook het geluid van dalende en stijgende vliegtuigen in de verte stoort me geenszins. Sterker nog ik hou van het geluid, ik vind het vliegveld fascinerend en kom graag op Schiphol om me te wentelen in alle bedrijvigheid die er heerst. Ook het komen en gaan van al die vliegtuigen vind ik een schitterend schouwspel.

Dat mijn enthousiasme voor Schiphol niet zomaar uit de lucht komt vallen maar ook door anderen gedeeld wordt, las ik kort geleden in een prachtig boekje van Alain de Botton. De titel alleen al: ‘Ode aan het kijken’. De teksten van Alain de Botton zijn van grote klasse. Lichtvoetig, maar met diepgang. Inspirerend hoe hij linken legt tussen filosofie, kunst, literatuur en het dagelijks leven van gewone stervelingen. Toen ik het boekje in de hand had, viel mijn oog meteen op een hoofdstuk met als titel: over een bezoek aan de luchthaven en zijn beschrijving van de luchthaven was voor mij een echte eyeopener. Alain de Botton gelooft in de kracht van de filosofie om ons een gelukkiger leven te laten leiden en zijn advies en observaties zijn altijd gebaseerd op het werk van grote schrijvers, kunstenaars en denkers uit de wereldgeschiedenis.

Enkele zinnen uit het hoofdstuk over de luchthaven wil ik u niet onthouden. Hij valt met de deur in huis: wanneer we ons thuis vervelen en mistroostig voelen, is de luchthaven een van de beste plekken om naartoe te gaan. Niet met het doel ergens heen te vliegen maar om te kijken, zoals je naar een schilderij kijkt of, misschien toepasselijker, naar een ballet. Op een grauwe dag doemt aan het eind van een landingsbaan een 747 op aanvankelijk als een stralend wit lichtje, een ster die op aarde neerdaalt. Vanaf de grond gezien neemt het witte licht langzamerhand de gedaante aan van een omvangrijk gevaarte met twee verdiepingen en vier motoren, die als oorringen onder onwaarschijnlijk lange vleugels hangen. Het vliegtuig vormt een symbool van wereldwijsheid en draagt iets mee van alle landen waar het overheen is gekomen; met zijn eeuwige mobiliteit biedt het een inspirerend tegenwicht tegen gevoelens van stagnatie en opsluiting. Het is prettig dat we, ondanks de diepe afgronden van onze stemmingen, om drie uur ´s middags, wanneer lusteloosheid en wanhoop op de loer liggen, kunnen bedenken dat er altijd een vliegtuig opstijgt om ergens naartoe te gaan, zo verwoordt de Botton de troost die een vliegveld ons kan geven.

Ook het vliegen zelf is, volgens hem, soms bijna een religieuze ervaring. Weinig momenten in het leven werken zo bevrijdend als die seconden waarin een vliegtuig zich hemelwaarts verheft. En dan opeens, begeleid door de beheerste razernij van de motoren, stijgen we in een vloeiende beweging op en ontsluit zich een gigantische horizon, waarlangs we ongehinderd kunnen dwalen. De motoren laten niets blijken van de moeite die het kost om ons hiernaartoe te brengen. Ze hangen daar maar in de onvoorstelbare kou, en drijven geduldig en onzichtbaar het vliegtuig aan. Er wordt weinig gesproken over de wolken die je hierboven kunt zien. Niemand vindt het opmerkelijk dat we zojuist, ergens boven een oceaan, een enorm wit eiland van gesponnen suiker zijn gepasseerd, dat een perfecte troon had kunnen zijn voor een engel of voor God zelf op een schilderij van Piero della Francesca. De wolken brengen kalmte. Beneden ons zijn vijanden en collega´s, de plekken van onze angsten en ons verdriet. Piepklein zijn ze nu, krasjes in de aarde. En al kennen we deze oude les in perspectief nog zo goed, zelden lijkt hij zo waar als wanneer we met onze neus tegen het koude vliegtuigraampje gedrukt zitten en het toestel de uitdrager wordt van een diepzinnige leer.

Ode aan het kijken: een ideaal bundeltje om kennis te maken met het werk van Alain de Botton. Hij schreef heel veel boeken de afgelopen jaren en een ander zeer interessant boek van zijn hand is religie voor atheïsten, erg leuk om ons als vrijzinnigen eens in te verdiepen.

Voor nu nog één vraag: waar gaat u morgen eens extra op letten?

Henri Frölich

 

 

Deel dit