Bonhoeffer als lichtend voorbeeld

Bonhoeffer als lichtend voorbeeld

Theoloog Kick Bras schreef een nieuw boek over Bonhoeffer. Wat kunnen we nog van deze theoloog leren? Enkele vragen: 

Om er in te komen: wie was Bonhoeffer ook alweer?
 
Dietrich Bonhoeffer was een Duitse Lutherse theoloog, geboren in 1906 en in april 1945 opgehangen in concentratiekamp Flossenburg. Vanaf 1933, toen de Nazi’s aan de macht kwamen, verzette hij zich tegen de nazificering van de kerk en de toenemende jodenvervolging. Samen met anderen zette hij kerkelijke structuren op die onafhankelijk waren van de leiding van de kerk die het Hitler regime steunde. Zo was hij directeur van een onafhankelijk predikantenseminarie totdat dit door de Gestapo werd gesloten.

Daarna sloot hij zich aan bij een groep binnen het leger die een aanslag op Hitler en een militaire coupe voorbereidden. Hij werd in 1943 gevangengenomen en in april 1945 op uitdrukkelijk bevel van Hitler opgehangen.

Hij heeft enkele zeer indringende boeken geschreven, maar werd vooral beroemd door zijn brieven uit de gevangenis waarin hij zeer kritische vragen stelde over het traditionele geloof en zocht naar nieuwe woorden voor een christelijk getuigenis in een mondige wereld met autonome, verantwoordelijke mensen.
 
Wat trekt u in Bonhoeffers spiritualiteit zo aan?
 
Bij Bonhoeffer hangt een mystieke vorm van verbondenheid met God zoals die zich in Jezus Christus heeft laten kennen als een bevrijdende kwetsbare liesdesmacht samen met persoonlijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Ik noem hem een ‘Lebemeister’ omdat het hem niet gaat om de leer, maar om het leven, om geleefd geloven. Hij heeft veel aandacht voor gebed en meditatie, maar tegelijk voor ethiek en voor maatschappelijk en politiek handelen. Hij koos consequent voor de slachtoffers van het wrede nazi-bewind en voor een kerk die aan hun kant stond. Maar ook hield hij van muziek, van zingen, van poëzie en hij schreef zelf gedichten. 

Op wat voor manier is Bonhoeffer interessant voor vrijzinnigen?
 
Bonhoeffers nadruk op orthopraxis in plaats van op orthodoxie lijkt mij voor vrijzinnigen inspirerend. Evenals zijn zoeken naar nieuwe woorden voor de oude bijbelse boodschap, woorden die passen bij autonome mensen in een mondige wereld, woorden die geloof en moderne natuurwetenschappen verbinden.

Maar tegelijk wijst hij de weg naar een meer spirituele omgang met het goddelijk mysterie, zodat voorkomen wordt dat we te rationeel met het geloof omgaan.
 
Bent u bij het schrijven van dit boek nog op nieuwe inzichten gestuit?
 
Nieuw was voor mij de betekenis van het begrip ‘wachten’ voor Bonhoeffer. Wachten op God als levenshouding van geduld, volharding en blijven hopen. Nieuw was ook voor mij dat hij soms heel mystiek spreekt over dat God in ons woont, dat het beeld van Christus zo diep in ons werkt, dat wij naar dat beeld worden omgevormd.

Nieuw was ook zijn visie op leiderschap, op adeldom van de geest, die hij via zijn fragmenten van een roman en toneelstuk opriep. Heel inspirerend voor huidige leidinggevenden.

Tenslotte - een gewetensvraag - waarom zouden mensen dit boeken moeten lezen?

Omdat ze in dit boek een zorgvuldige bespreking ontvangen van allerlei facetten van Bonhoeffers doorleefde geloofsvisie. Wie dit boek leest, kent een completere Bonhoeffer dan daarvoor. Bovendien wordt de lezer voortdurend geprikkeld om Bonhoeffers spiritualiteit te vertalen naar onze eigen tijd.

Het boek 'Voor het leven. De spiritualiteit van Dietrich Bonhoeffer' is verkrijgbaar in de boekhandel. Meer informatie vindt u hier

Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe artikelen? Abonneer u nu op de nieuwsbrief

Deel dit

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Abonneer u op de

NIEUWSBRIEF

Zoeken

Contact

Vereniging van Vrijzinnige Protestanten
Joseph Haydnlaan 2a 
3533 AE Utrecht                       
030-8801497
info@vrijzinnig.nl
Klik hier voor meer contactgegevens

twitter310facebook

   

 



Column

  • Pinkstercolumn: Over grenzen heen gaan

    Pinksteren is een feest van de verandering, zo meent Menso Rappoldt. 'Door geestkracht loop je warm'.