Cees den Heyer: afscheid van een bevlogen exegeet

Cees den Heyer: afscheid van een bevlogen exegeet

Op 31 maart kwam er plotsklaps een einde aan het leven van de bekende theoloog Cees den Heyer. Predikant Karl van Klaveren herinnert hem als een inspirerend voorbeeld. 

'De Bijbel is geen ethisch, geografisch of historisch handboek, maar een worsteling met de zin van het bestaan. Prachtig! God is niet op afroep beschikbaar. Prediker weet het uiteindelijk ook niet meer. Hij komt op het volgende uit: ‘Drink een goed glas wijn, geniet van het leven. En zet je in voor gerechtigheid.'

Het zijn woorden uit Jezus, een mensenleven (2017) van prof. dr. C.J. den Heyer, ooit hoogleraar aan de Theologische Universiteit van Kampen. Vorige week overleed hij aan de gevolgen van een tragisch auto-ongeluk, waarbij ook zijn vrouw betrokken was.

Geen mooi bericht zo kort na Pasen. Een rauwe realiteit, die ook de Prediker somber stemde. We betreuren het dat hij op betrekkelijk jonge leeftijd is heengegaan. Cees den Heyer was een vrijdenker, een van oorsprong gereformeerd theoloog, die zijn carrière afsloot aan het doopsgezind seminarie. 

Zelf heb ik Den Heyer vooral meegemaakt als docent in Kampen. Hij was een bevlogen leermeester, die op zijn studenten vooral de liefde voor de joodse achtergronden van het nieuwe testament overdroeg. Zijn theologie kenmerkte zich door openheid. Dat bleek al uit zijn boek over de verzoening, waarmee hij in 1997 een rel veroorzaakte, en ook uit zijn belangstelling voor het Thomasevangelie. 

Na zijn emeritaat begaf Den Heyer zich op steeds breder terrein. Zo schreef hij Verlichte voorgangers (2011) over de strijd tussen dogmatische theologie en bijbelkritiek, waarin hij een inkijkje gaf in de bijdrage van Nederlandse theologen aan de vrijzinnige beweging, die zo belangrijk is geweest voor het tolerante klimaat in Nederland. Ondanks het calvinisme heerste er ook altijd een sterk erasmiaanse geest in ons land.

Den Heyer was een representant van die geest. Onlangs werd hij begraven. In dezelfde week als Hans Küng, de katholieke luis in de pels van de kerk. Symbolisch wel, die samenklank. 'God hebbe hun ziel' - een metafoor voor: in onze gedachten leven zij voort, net als in het leven.

Karl van Klaveren
Predikant van de Houtrustkerk in Den Haag en de Adventskerk in Zoetermeer

Deel dit