De diepte in

De diepte in

Wat doe je als je het druk hebt en de taken zich blijven opstapelen? Zet je een tandje bij? Houd je nog een paar extra ballen in de lucht? Probeer je in de hoogste versnelling te multitasken?

Zulke reacties lijken vanzelfsprekend, maar leveren op den duur enkel meer druk op. De oplossing ligt namelijk niet in meer werken, maar juist in minder werken. Of anders verwoord: niet in breder, maar in dieper werken.

door Klaas Douwes

Schaars maar zinvol

Dit is tenminste wat de jonge Amerikaanse universitair docent Cal Newport uiteenzet in zijn boek ‘Diep werk: Werken met aandacht in een wereld vol afleiding’.

Volgens Newport wordt geconcentreerd werken in onze vluchtige samenleving steeds schaarser, maar daardoor juist waardevoller. Het wordt zeldzamer omdat productiviteit vaak gelijk wordt gesteld aan zichtbaar druk zijn. Je bent pas goed bezig als je van hot naar her rent en tussendoor ook nog al bellend, append of mailend met iedereen in contact staat.

Urenlang geconcentreerd en in afzondering met één ding bezig zijn is niet meer van deze tijd. Dat is onterecht, meent Newport. Diep, gefocust werken is waardevol omdat het je helpt om nieuwe en moeilijke vaardigheden te leren, om hoge kwaliteit af te leveren en om efficiënt te zijn. Bovendien geeft diep werk meer voldoening en betekenis aan je leven.

Een definitie

Wat is diep werk dan precies? Cal Newport definieert diep werk in zijn boek als volgt: activiteiten die het uiterste van je cognitieve vaardigheden vergen en die in een toestand van afleidingsloze concentratie worden uitgevoerd.

Daartegenover plaatst hij oppervlakkig werk: activiteiten die weinig van je cognitieve vaardigheden vergen, vaak uitgevoerd in een staat van afleiding. Oppervlakkig werk draagt weinig bij aan het ontwikkelen van een vaardigheid en is eenvoudig te kopiëren door anderen.

Deze tweedeling is niet alleen toe te passen op professionele arbeid, maar ook op onze vrije tijd. Vergelijk bijvoorbeeld iemand die als hobby beeldhouwt of oldtimers repareert met iemand die iedere avond zappend voor de buis hangt. Ook in onze vrije tijd maken diepgaande activiteiten ons gelukkiger dan oppervlakkige bezigheden.

Een aantal tips

Cal Newport reikt in zijn boek een heel aantal praktische handreikingen aan om de kunst van diep werk onder de knie te krijgen. Ik noem daarvan hier een aantal. Ten eerste is het goed om te beseffen dat diep werk oefening kost. Net zoals je voor sporten conditie moet opbouwen, moet je voor diep werk concentratievermogen en wilskracht opbouwen.

Dat kan alleen als je het met regelmaat doet. Maak van diep werk daarom een gewoonte, raadt Newport aan. Bovendien zul je voor het verbeteren van je aandachtsspanne bronnen van afleiding moeten droogleggen. Daarbij benadrukt Cal Newport – wat opmerkelijk is voor een computerwetenschapper – hoe belangrijk het is om ons internetgebruik beperkt te houden.

Begin dit jaar bracht hij over internetgebruik zelfs een apart boek uit: ‘Digitaal minimalisme’. Stop met sociale media stelt Newport onder andere en gebruik internet niet als tijdverdrijf.

Tot slot geeft Cal Newport ook nog minder voor de hand liggende tips om dieper te werken: omarm verveling en wees zo nu en dan lui. Onze batterijen kunnen op die manier weer rustig opladen. Bovendien: juist op momenten van lummelen en nietsdoen schieten ons soms de beste ideeën te binnen. Wie dus diep werkt én diep ontspant zal een diepgaand leven leiden.

Dit artikel verscheen eerder in VrijZinnig, periodiek van de VVP

Deel dit