Een theologische reflectie op complettheorieën

Een theologische reflectie op complettheorieën

Hoe ga je in gesprek met mensen die geloven in complottheorieën? ‘Met hen in gesprek blijven – waarover dan ook – en hen op andere terreinen wel het benodigde vertrouwen schenken en hen erkenning geven, kan wellicht helpen hen opnieuw bij een gemeenschap te betrekken.’

De website liberaalchristendom.nl besteedt in een tweeluik aandacht aan completdenken, rondom de vragen: Wat is er aan de hand? Hoe kan het dat mensen zich daarin laten meeslepen? En is daar wat tegen te doen?

Theoloog Sytze Ypma schrijft: ‘In het bezweren van angst en het terugwinnen van de grip op het leven zijn complotdenkers bijna religieus. (…) Religie gaat over het vinden van antwoorden op existentiële vragen rond thema’s als vertrouwen en zin van het leven, én gaat over ergens in geloven en je aan hechten. Het woord religie heeft twee betekenissen: opnieuw verzamelen en opnieuw verbinden. Mensen die gaten ervaren, rapen hun leven opnieuw bij elkaar, vaak fragmentarisch en bricolerend. Uit een mozaïek van informatie, feiten en nepfeiten smeden ze een nieuw geheel. Bij complotdenkers verdwijnt echter het religieuze gegeven, dat we alleen iemand kunnen zijn in contact met de ander.’

Theoloog René van der Rijst schrijft: ‘Waar het mogelijk is, lijkt het me juist belangrijk om het gesprek te blijven zoeken. Daarmee kom je tegemoet aan wat complotdenken ook kan zijn, namelijk een roep om aandacht van iemand die zich machteloos voelt. Misschien moet zo’n gesprek dan niet over complotten gaan maar juist over andere onderwerpen. De machteloosheid van complotdenkers brengt hen in een isolement en een eigen wereld waarin ze niets of niemand vertrouwen. Met hen in gesprek blijven – waarover dan ook – en hen op andere terreinen wel het benodigde vertrouwen schenken en hen erkenning geven, kan wellicht helpen hen opnieuw bij een gemeenschap te betrekken.’

De tweeluik is te lezen op liberaalchristendom.nl. De redactie van de website wordt gevormd door een groep theologen die zich verbonden voelen met de Vereniging van Vrijzinnige Protestanten en Op Goed Gerucht.

Deel dit