'Gesprek over relaties raakt kern van het geloof

'Gesprek over relaties raakt kern van het geloof

Verschillende theologen stuurden een open brief naar dagblad Trouw naar aanleiding van de synodediscussie over het zegenen en inzegenen van huwelijken: 

Op 15 november zal de synode van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) alsnog een beslissing nemen over het onderscheid tussen het inzegenen van een huwelijk tussen man en vrouw en het zegenen van ‘andere levensverbintenissen’, zoals dit is vastgelegd in de huwelijksordinantie van de kerkorde van deze kerk. De keuze voor een andere, meer inclusieve formulering stond een jaar geleden ook op de agenda maar een beslissing werd toen uitgesteld vanwege de sensitiviteit van het onderwerp, ook al leek er zich een meerderheid af te tekenen voor het opheffen van het genoemde onderscheid. Nu er een nieuwe kans is dit te doen, hopen wij dat de synode kiest voor een formulering die alle bezegelde liefde tussen mensen recht doet en een streep zet door de tweederangsformulering van een zegen voor mensen in ‘andere levensverbintenissen’.


Het gaat er nog flink om spannen of het scheve onderscheid tussen zegenen en inzegenen daadwerkelijk wordt rechtgetrokken. Het moderamen zet namelijk in op een wat ons betreft onverkwikkelijk compromis. In plaats van een kerkordewijziging stelt het moderamen voor om een aanvullende verklaring op te stellen. Daarin moet duidelijk gemaakt worden dat het verschil tussen inzegenen en zegenen geen principieel waardeoordeel betekent. De tekst van de ordinanties zelf blijft dan verder ongewijzigd. Wij vinden dit een teleurstellend voorstel. Waarom is er een bijsluiter nodig, terwijl er een oplossing voor de kwaal beschikbaar is? De verklaring dat er geen waardeoordeel wordt gegeven over verschillende relaties, is pas geloofwaardig wanneer dit zich vertaalt in de kerkorde.

De belangrijkste reden voor het moderamen om de huwelijksordinantie niet te wijzigen, is de vrees voor polarisatie tijdens het langdurige proces van consideraties dat na de voorgestelde wijziging zal volgen. De opvattingen over homoseksualiteit lopen binnen de Protestantse Kerk sterk uiteen en het moderamen wil de boel daarom niet op scherp zetten. De huidige formulering en de praktijk die er bij is ontstaan wordt gekwalificeerd als een modus vivendi, de vraag is alleen voor wie precies. Desgevraagd laat Piet Vergunst van de Gereformeerde Bond in de PKN weten dat een kerkordelijke wijziging niet te rechtvaardigen is op grond van de Bijbel. Een halve eeuw gesprek en studie naar de Bijbel zou LHBT’ers die de kerk al tientallen jarenlang trouw zijn en dienen, echter tenminste het voordeel van de twijfel moeten geven. De terughoudende opstelling van het moderamen van de synode is naar ons idee dan ook een kwalijke opstelling. Deze houding komt het inhoudelijke gesprek en een veilige plek voor LHBT’ers in de kerk niet ten goede.

Op voorhand schept het moderamen een angstsfeer: met ons pleidooi voor een kerkordewijziging zouden wij de eenheid van de kerk in gevaar brengen. Maar wat betekent eenheid zonder ruimte voor diversiteit en onderling gesprek? Een relatie waarin lastige onderwerpen angstvallig uit de weg worden gegaan, houdt moeilijk stand. Voor een geloofsgemeenschap geldt dat net zo. Het is nu het moment om tijd te maken voor dit onderwerp waarvoor in feite nooit een gelegen moment bestaat. Het gesprek over relaties die voor Gods aangezicht worden gebracht, raakt de kern van ons geloof. Wij vrezen niet dat deze discussie tot scheiding zal leiden, maar hebben het volste vertrouwen in de veerkracht van onze kerk. Het evangelie vraagt ons om moed en lef. Hopelijk zal de synodevergadering dit lef tonen.

Klaas Douwes (predikant in Apeldoorn), Wielie Elhorst (LHBT-predikant in Amsterdam), Heleen de Boer (voorzitter LKP – koepel christelijke LHBT-beweging), Erik Olsman (voorzitter Werkverband Queer Theologen), Erik Jan Tillema (beleidssecretaris Vereniging van Vrijzinnige Protestanten) en René van der Rijst (voorzitter Op Goed Gerucht).

Deel dit