Heilig bier in een vrijzinnige kerk

Heilig bier in een vrijzinnige kerk

Het is misschien wel de populairste kerk van Nederland, en ze heeft vrijzinnige wortels.

De Jopenkerk in Haarlem is hard op weg om haar boodschap te verspreiden, namelijk dat bier lekker is.

Dit artikel verscheen eerder in VrijZinnig, het ledenblad van de VVP.

Het bakstenen kerkgebouw wordt omringd door hoge gebouwen. We zijn in het centrum van Haarlem en tot 1976 kerkten de vrijzinnige hervormden in deze Jacobskerk. De Nederlandse Protestantenbond (NPB) liet het in 1910 bouwen en de in 1907 opgerichte VVH Haarlem maakte er ook gebruik van. Uiteindelijk kocht de VVH het gebouw van de sterk gekrompen NPB. Op hun beurt ruilden de vrijzinnige hervormden het in 1976 om voor de remonstrantse kerk op enkele honderden meters afstand.

Van Jopenbier naar Jopenkerk

Vanaf die tijd kreeg de Jacobskerk verschillende gebruikers totdat de brouwers van Jopenbier het in 2005 kochten. Sindsdien staat de kerk in heel Nederland bekend als de Jopenkerk en trekt het – met name in de weekenden en de avonden – honderden mensen die zich tegoed doen aan het ‘heilige’ bier.

In 1994 werd Jopenbier voor het eerst gebrouwen, ter gelegenheid van het 750-jarige bestaan van de stad. De naam was een verwijzing naar de houten vaten van 112 liter waarin het bier vroeger werd vervoerd. In de jaren die volgden groeide Jopen BV uit tot een belangrijke brouwerij van speciaalbieren.

Kerkelijke sfeer

De aankoop van de Jacobskerk was een belangrijke mijlpaal. Niet langer was Jopen BV enkel een brouwerij, het kreeg er nu een restaurant/grand café bij, waar bierliefhebbers op het terras of onder het psalmenbord proefden van een hemelse drank. Want veel herinnert nog aan de kerkelijke historie van het gebouw. Allereerst het uiterlijk van het gebouw – met een kleine kerktoren. Op de voorgevel staat in grote letters ‘Vrijzinnig hervormden’ en wie in de kerk naar de wc wil, passeert nog altijd de plaquette waarop staat: ‘Hulde aan de vrijzinnige vrouwen op wier aansporing en door wier medewerking dit gebouw is gesticht’.

Maar dat is niet alles. Het hele interieur ademt nog de kerkelijke sfeer: de ramen, het gewelf. In de catechisatiekamer kun je nog altijd leren want daar vinden nu proefworkshops plaats.

Blikvangers in de grote zaal zijn de grote, glimmende bierketels en daarvoor hangen – weliswaar in een digitale versie – de psalmenborden. Daarop staat het bieraanbod. Heb je misschien trek in psalm 118? Of toch liever psalm 40?

Biernamen

De door Jopen gebrouwen bieren krijgen vaak speciale namen, met geregeld een knipoog naar de kerk. De ‘Trinitas Tripel’ verwijst naar de drie-eenheid, de ‘Ongelovige Thomas’ moet je proeven om te begrijpen hoe lekker hij is en ‘Hop zij met ons’ heeft geen toelichting nodig. Een bier met een vrijzinnige verwijzing is er (nog) niet al meent de brouwerij dat alle bieren vrij zinnig zijn.

Heilig bier

De brouwers van Jopen hadden nooit de intenties om in de kerkelijke business te gaan. De Jacobskerk kwam toevallig op hun pad. Het was dus niet zo dat zij per se in een kerk wilden brouwen. Maar ze maken nu wel dankbaar gebruik van hun unieke locatie. Dat geeft het biermerk net dat beetje extra dat nodig is om onderscheidend te zijn. Want tegenwoordig groeit het aantal brouwerijen van speciaalbieren zeer snel. Maar de Jopenkerk, daar moet je heen als je echt heilig bier wilt drinken.

Erik Jan Tillema
Beleidssecretaris van de VVP

Deel dit