Mystiek van het dagelijks leven

Mystiek van het dagelijks leven

Mystiek zweverig? Spiritualiteit vooral iets voor op een yogamatje? De Britse Evelyn Underhill (1875-1941) wil in haar klassieker ‘Het spirituele leven’ laten zien dat dit niet zo hoeft te zijn.

Het boekje is een bundeling van vier radiotoespraken die ze hield in de jaren dertig. Het fijne is dat Underhill het met het oog op het grote publiek eenvoudig heeft moeten houden. En dat maakt de tekst ook in de Nederlandse vertaling erg leesbaar.

Door: Aries van Meeteren

Voor Underhill is spiritualiteit een manier van kijken naar onszelf en de wereld om ons heen. Het is als kijken door een groothoeklens in plaats van door een leesbril, schrijft ze. Wie uitzoomt ziet dat we niet op onszelf staan, maar leven in een groter geheel. We staan in verbinding met elkaar, de schepping en God, door Underhill gezien als de Grote Onderstroom die ons stuurt en draagt.

Wie met een spirituele (of mystieke) blik rondkijkt, ervaart de wereld als een bezield verband waarin het niet draait om dingen willen, hebben of doen, maar om ‘zijn’. Het leven draait om het zoeken naar onze bestemming, naar het doel waarvoor wij op aarde zijn.

Radartje

Uiteindelijk zullen we ontdekken dat we moeten leren onze plek als radartje in het grote geheel in te nemen, zegt Underhill. Ze spreekt hier uit eigen ervaring. Toen ze als getogen atheïst haar eerste stappen op het spirituele pad zette was haar mystiek erg naar binnen gekeerd. Haar leermeester Friedrich von Hügel liet haar liefdadigheidswerk doen in de sloppenwijken. Het stond haar aanvankelijk nogal tegen. Maar ze leerde er veel van. Mystiek leven is dienend leven, ontdekte Underhill.

‘Potten en pannen’

Een citaat vat het mooi samen: “Het leven, de schoonheid en de betekenis van de hele geschapen orde, van de pimpelmees tot de Melkweg, verwijzen naar het absolute leven en de schoonheid van zijn Schepper. Als je het zo bekijkt en zo leeft, heeft zelfs het kleinste spirituele betekenis. Denk aan [de Spaanse mystica] Teresa van Ávila, die tijdens haar werk in de keuken God vond tussen de potten en de pannen” (p. 45).

‘Het spirituele leven’ is een dun boekje. Het telt precies tachtig pagina’s. Het lukt Underhill om in die kleine ruimte duidelijk te maken dat mystiek om meer draait dan alleen meditatie, gebed of andere vormen van contemplatie. Spiritueel leven is belangeloos aan de slag gaan in het grote geheel op de plek die voor ons is bedoeld.

Aries van Meeteren

Evelyn Underhill, Het spirituele leven. Mystiek voor het dagelijks bestaan. Vertaling: Renata Barnard en Marga Haas (Utrecht 2019)

Deel dit