Requiem voor de grote theologen

Requiem voor de grote theologen

In de afgelopen jaren zijn veel grote, vrijzinnige theologen overleden en de kans is klein dat deze personen door iemand worden opgevolgd, zo denkt Erik Jan Tillema.

Alweer vier jaar geleden overleed Harry Kuitert, in 2018 stierf Klaas Witteveen en onlangs verruilde Anne van der Meiden het aardse voor het eeuwige. Het zijn slechts enkele van de vele grote vrijzinnigen die ons in de afgelopen jaren zijn ontvallen. Allemaal waren het personen die een grote invloed hadden op de vrijzinnigheid, veel te zeggen hadden en – niet onbelangrijk – een grote schare fans hadden.

Al deze theologen lijken van een voorbijgaande generatie te zijn, want opvolgers met dezelfde impact en uitstraling staan niet in de rij. Er lijkt een einde te komen aan de tijd van de grote theologen. Hoe kan dat?

Heeft het te maken met het sterker wordende individualisme waardoor grote voormannen en -vrouwen niet langer nodig zijn? In plaats daarvan sprokkelen we onze informatie op verschillende plekken bijeen: we leren wat van die, steken wat op bij een ander en stellen zo ons eigen geloof samen.

Heeft het te maken met de digitalisering van de samenleving? Niet langer zijn we afhankelijk van de stem van één iemand. Via het internet kunnen we ons oor te luisteren leggen bij zeer veel inspirerende denkers.

Of komt het omdat de theologie is uitgesproken? Alles is al uit den treure behandeld en we lopen niet meer warm voor nieuwe inzichten?

Het antwoord ligt misschien ergens in het midden. Toch lijkt het tijdperk van de grote theologen definitief tot het verleden te horen. Dat wil niet zeggen dat we gemakkelijk afscheid nemen van de mannen en vrouwen die zo veel voor ons hebben betekend. De grote theologen hebben richting gegeven, hebben een stevige basis gelegd. Zij waren onmisbaar voor de ontwikkeling van het geloof in de moderne samenleving. Zonder hun inbreng zou de huidige situatie er waarschijnlijk heel anders uitzien.

De grote theologen. Misschien is hun grootste verdienste wel dat ze zichzelf overbodig hebben gemaakt. Zij zijn zo secuur geweest dat wij – ieder op zijn of haar eigen manier – verder bouwen op hun erfenis.  

Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe artikelen? Abonneer u nu op de nieuwsbrief

Deel dit