Vrijzinnig geloven

 

VVP

Dagelijks brood

Dagelijks brood

De Houtrustkerk zocht tijdens de eerste golf van Corona actief naar alternatieven om hun leden te benaderen. In deze column verschenen onder andere teksten van onze predikant, Karl van Klaveren.
 
 
Woensdag 1 juli 2020
Laatste broodje van mijn hand
Vandaag mijn laatste broodje. Niet zozeer omdat ik vanaf 8 juli vakantieverlof heb, maar omdat we vanaf 1 juli weer 'gewoon' kerk zullen zijn. Het bestuur heeft besloten dat vanaf 1 juli iedereen weer gewoon op zondag naar de kerk kan komen zonder zich aan te melden. Ook zullen er weer activiteiten worden georganiseerd. De ontmoeting krijgt weer een kans, hoewel de anderhalve meter een grens blijft. Vorige week zondag zat ik al met een viertal mensen in de tuin te praten na de dienst. Stoelen op afstand, maar het gesprek was geanimeerd en gaf weer dat ouderwetse gevoel van nabijheid. Heerlijk om dat weer te kunnen doen. Ik gun het u en onze gemeenschap van harte. Want het is best zwaar, die sociale onthouding. Laten we echter wel voorzichtig blijven en ons aan de regels houden. Ze zijn er met de beste bedoelingen. Want de crisis is nog niet voorbij. Maar we mogen wel even opademen als in een oase. Mijn laatste publieke activiteit zal overigens ook op 1 juli plaatsvinden: een groepsgesprek over wat de coronacrisis met ons heeft gedaan, en over zwarte levens die ertoe doen. Ook wat dat laatste betreft is 1 juli een bijzondere dag. De zwarte gemeenschap viert die dag al jaren. Keti Koti wordt het genoemd: een feestdag waarop de afschaffing van de slavernij wordt herdacht. De naam betekent 'verbroken ketenen'. Laten we hopen dat we dat feest spoedig allemaal zullen vieren. Dan hoeft er niet meer te worden gedemonstreerd.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 1 juli 2020
 
Ter herdenking van 1 juli 1863: De dag der Vrijheden

Ingestuurd door Margriet Lagadeau
 
Keti Koti - Ontketend
 
Balancerend op het ragfijne levenskoord
van hoop en wanhoop
geketend aan handen en voeten
overstijgt mijn geest uit de krochten
van hen, die niet wisten
hebben geweten
weten.........
Wat nooit mag worden vergeten:
VRIJHEID komt van binnenuit en niet als je van kleur verruilt.......
 
Schakeringen, kleurrijk Geheel
en ieder mens als onderdeel
van wat is geweest, is....
en altijd zo zal zijn.
 
Anonymous

Mijn zusje Hanna 3 jaar met hoofdtooi, anisa genaamd voor het Keti Koti feest
1 juli 1963
(precies 100 jaar later)
 
 thumbnail image Dagelijks brood Houtrustkerk Den Haag 2
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 24 juni 2020
Een griepepidemie te Schoot
verbitterde een duizendpoot.
"Dat handen schudden niet meer mag,
scheelt mij toch wel al gauw een dag!
Helaas ben ik die extra tijd
weer ruim met handen wassen kwijt!"
 
Kerk in Den Haag
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 22 juni 2020
Better safe than sorry
Homo erectus. De rechtopgaande mens. Ik mocht het begin van dat wonder aanschouwen in park Vlaskamp, afgelopen zondag. Gisteren dus. Mijn kleinzoon, met de hoopgevende naam Sem, de oudste zoon van Noach, bleek zomaar ineens rechtop te kunnen zitten. Zijn moeder, mijn oudste dochter, had dat nooit verwacht en riep verwonderd uit: 'Hij zit! Hoe kan dat? Hij zit!' Mijn jongste dochter zat met hem te spelen en Sem bleef gewoon zitten toen ze zijn armpjes losliet. 'We zijn als ouders ook veel te voorzichtig,' zei mijn oudste, daarmee een wijsheid bevestigend die zowel het voordeel als het nadeel van de liefde liet zien. Liefde maakt voorzichtig. Zelf kan ik me van de opvoeding nog herinneren dat ik mijn dochters als kind niet op straat liet spelen. Bang dat hen iets zou overkomen. Achteraf maakte dat de kinderen angstig. Dat bleek na mijn scheiding toen ze noodgedwongen veel zelfstandiger werden, doordat ze niet meer onder de hoede stonden van de overbezorgde ouder die ik was. Al het goede lijkt een kwestie van evenwicht. Voorzichtig is goed. Maar te voorzichtig niet. Aan ons de opdracht om te bepalen waar de grens ligt. Nu het protest tegen de anderhalvemetersamenleving serieuze vorm lijkt aan te nemen, is dat een vraag die op ons afkomt. 'Better safe than sorry?' Wat is wijsheid? 
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 17 juni 2020
Na de storm
 
Er is een zware storm geweest
Ik zat er middenin-
Mijn bootje leek zo nietig klein
Zo ver weg alle zin….
 
Een dikke bries woei mij omver-
En even dacht ik: nee,
Ik weet niet of ik dit wel red-
Zo woest en wild de zee….
 
Maar midden in dat zwarte tij
Kwam de stilte zachtjes aan
En diep in mij vond ik het lef
Dit noodweer te doorstaan…..
De zee houdt nu haar adem in-
De golven dragen mij,
De angst nog slechts herinnering,
De storm is nu voorbij.
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 10 juni 2020 
Marathonviering 'Kinderen eerst
Er wordt hard gewerkt voor een bijzonder moment. Zaterdag organiseren Stad en Kerk (Stek) en de Protestantse Kerk en Diaconie van Den Haag opnieuw een 24-uurskerkdienst. We herinneren ons allemaal de beelden van de oude Bethelkapel in de hofstad, die anderhalf jaar geleden van kerk-en-buurthuis uitgroeide tot actiecentrum. Het werd de plaats waar de Armeense familie Tamrazyan asiel vond. Bethel stond aan de basis van een kinderpardon.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 10 juni 2020 
Het kerkasiel in Bethel
In de herfst van 2018 besloot de Haagse protestantse kerk om de marathonkerkdienst te organiseren. Een enorme klus. De reden was dat een Armeense familie in Katwijk te horen had gekregen dat ze het land moest verlaten. De politie dreigde binnen te vallen in de vrijgemaakte kerk die hen als leden van die gemeente asiel had verleend. Katwijk was te klein om een 24-uurskerkdienst te hosten, en een marathonkerkdienst was de enige manier om uitzetting te voorkomen. Want de politie mag volgens de wet alleen een lopende kerkdienst niet verstoren. De Tamrazyans werden in het geheim overgebracht naar Den Haag. En uiteindelijk, na drie maanden asiel in de Bethelkapel en negen jaar onzekerheid met verhuizingen van asielzoekerscentrum naar asielzoekerscentrum, viel het verlossende woord. Ze mochten blijven. Het CDA, dat deel uitmaakte van het kabinet, was door de druk vanuit plaatselijke kerken in het land, die massaal meededen aan het kerkasiel, gezwicht.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 10 juni 2020 
Een wake voor vluchtelingen
Inmiddels is het meer dan een jaar later. Maar de nood blijft hoog. Daarom heeft de Haagse protestantse kerk besloten om in de nacht van zaterdag op zondag opnieuw een dergelijke bijeenkomst te houden. Ditmaal een etmaal lang. Niet voor een met uitzetting bedreigde familie, maar voor alle kinderen die op de Griekse eilanden wachten op hulp. In de afgelopen maanden riep Griekenland Europa meerdere malen op om 500 kinderen op te nemen. Vele Europese landen gaven gehoor aan deze oproep tot solidariteit, maar Nederland niet. Daarom wordt deze marathonkerkdienst georganiseerd. Vierentwintig uur lang zal er een viering zijn met afwisselende groepen. Er zullen steeds slechts vijf mensen in de kerk aanwezig zijn vanwege de pandemie. De dienst wordt live gestreamd via YouTube, zodat heel Nederland er bij kan zijn. Deze bijzondere 'Wake voor vluchtelingen' begint op zaterdag 20 juni om 12.00 uur en duurt tot zondag 21 juni om 12.00 uur. Op zaterdagavond van 19.30 tot 20.15 uur mag de Houtrustkerk invulling geven aan dit liturgisch protest. We zijn er druk mee om die drie kwartier een gepaste inhoud te geven. U kunt de streaming bekijken via de website van de wake.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 10 juni 2020
Klein gedichtje ter nagedachtenis aan George Floyd en vele anderen
 
Is dit ook daag’lijks brood
Mijn daag’lijks brood bestaat
uit.... rood, geel, zwart, wit,
No matter wat er op zit.
Loop ik hierdoor uit de maat?
Nee.... wit, zwart, geel, rood,
Geef ons heden ONS daag’lijks brood.
 
Margriet Lagadeau
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 8 juni 2020
Bij ons thuis hing een reproductie van Jan Steen, een van zijn 'huishoudens'. Een gezellige bende voor calvinistische begrippen. Een ander onverwachte prent was de gekalligrafeerde tekst hieronder, 'Desiderata', geschreven door een Amerikaanse auteur. Niet in eeuw van Spinoza, zoals het onderschrift suggereert, maar in de 'roaring twenties'. Desalniettemin is de tekst bijzonder rustgevend. Ik geef hem graag aan de lezer door, en draag dit 'wees gegroetje' op aan mijn ouders die deze schone woorden niet alleen hadden ingelijst, maar ook concreet handen en voeten gaven in het vrolijke en liefdevolle gezin waarin ik mocht opgroeien. Ik fotografeerde het schilderijtje op hun eettafel. Vandaar het kleedje.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 Plaatje_dagelijks_brood_Houtrustkerk_Den_Haag.jpg
 
  
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 1 juni 2020
Teststraat
Vorige week zondag dacht ik dat het maandag was. Daarom stuurde ik mijn broodje een dag te vroeg: op rustdag in plaats van wasdag. Waarschijnlijk ongeduld. Ik zou die week uitslag krijgen van een test. Daar had ik om gevraagd bij de huisarts, omdat ik in quarantaine was en weer naar buiten wilde. Na enig overleg zei de dokter ja. Omdat iedereen getest moet kunnen worden na 1 juni, had hij al een voorraadje, denk ik. "U moet in het ADO-stadion zijn, het uitvak." Ik keek ongelovig naar mijn telefoon. "Wat is het adres, dokter?" "Dat moet u maar even opzoeken op het internet." Ik fietste er naartoe. Met een sms-bericht op zak, dat me toegang zou verlenen. Bij aankomst zag ik op de parkeerplaats een grote tent staan. Binnen mensen met mondkapjes in witte pakken. Buiten een rij auto's die door de tent heen moest rijden! Een 'teststraat'. Zo noemen ze dat. Een assistent vroeg me of ik met mijn fiets achteraan wilde aansluiten. Een absurde ervaring. Daar stond ik dan, met mijn fiets, tussen een rij auto's. Wachtend op mijn beurt. Het was minder pijnlijk dan ik dacht, zo'n staafje in je keel. Inmiddels heb ik de uitslag. Die was negatief. Goed nieuws dus. Gelukkig maar.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 1 juni 2020
A child is born
Ongekende beelden uit Amerika, die ook in onze steden naijlen en een geest van revolutie aanblazen. De corona-angst lijkt te verdampen onder de jonge generatie radicalen die zich hier ontpopt. Is het de vrucht van Trumps minachting en achteloosheid?
 
Zijn we hier getuige de geboorte van een nieuwe tijd?

Vorig jaar was ik op het Malieveld bij het klimaatprotest. Afgelopen dinsdag was ik er voor de demonstratie tegen racisme. Dit was anders. Het voelde veel intenser, hoewel het maar een echo was van de demonstratie op de Dam. Ik zag gepassioneerde mensen die ergens voor stonden. Schouder aan schouder, ondanks hun anderhalve meter afstand. Je kon voelen: dit leeft. Niet vreemd ook misschien na zoveel jaren populisme.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vrijdag 29 mei 2020
Op en in onze hoofden
Soms vergis ik me in de dag. Dan is het even alsof alle dagen op elkaar lijken. Nu we minder mensen ontmoeten, minder afspraken hebben, is het alsof de tijd vervaagt. Mensen en tijd horen bij elkaar, realiseer je je dan. Dat is ook wel mooi om te beseffen. Natuurlijk, er zijn vaste punten. We hebben streefdata van het kabinet, de dagen dat er weer dingen open gaan. Maar onze gebruikelijke agenda (Latijn voor: 'wat gedaan moet worden') houdt ons niet meer scherp en wakker. Je zou door die vervaagde tijd haast vergeten dat het spoedig Pinksteren is. Ja, in en onder deze vreemde tijd verschuilt zich nog een ander ritme. De tijd van het kerkelijk jaar. Dat ritme leert ons dat het nadert: het feest van geestkracht en nieuwe hoop. Dat is wel iets om naar uit te kijken. Want we snakken naar hoop en nieuwe kracht. Om het vol te kunnen houden misschien. Of om er wat van te kunnen maken. Of om te kunnen omgaan met het alleen zijn. Of om te kunnen verdragen dat we onze ouders of kinderen niet in onze armen kunnen sluiten. Of gewoon om die ander 'naast' ons te steunen, die aan de grond zit met zijn bedrijf of met zijn ziel. Ja, voor dat alles is nieuwe hoop en geestkracht nodig. Laten we erom bidden op dit feest, of erop hopen. En laten we hopen/bidden dat deze tijd ook goede dingen met ons doet. Want vanuit geestkracht is alles mogelijk, zo heeft Jezus laten zien. De geest die in hem was, was vol wonderen. We mogen geloven dat zijn kracht nog steeds onder ons is. Als een vuur. Op en in de hoofden van mensen. Daarom wens ik u of jou een bijzonder Pinksterfeest dit jaar. Geestkracht en nieuwe hoop wens ik u en jou!
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 27 mei 2020
Vanaf een bankje in de speeltuin, 
kijk ik naar schommelende jongetjes 
± 6 – 8 jaar oud.  
 
Als de schommel op het hoogst is, 
springen ze er af in het heerlijke, 
warme zand van de speeltuin. 
Dat herhalen ze vele malen, totdat ze bekaf zijn.  
 
Dan lopen ze op mij af en op 
gepaste afstand zegt het ene jongetje: 
"mevrouw, ik wens u een goede en gezonde dag".  
 
"Dank je wel, dat is lief", zeg ik. 
"Ja", zegt het jongetje, " dat zeg ik iedere dag 
als ik oude mensen zie. 
Ik wens u een goede en gezonde dag"  
 
Wat een goedheid!!!
 
Dick Huizenga
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 15 mei 2020
Hoofdzaak
In een tijd als deze worden dingen belangrijk die er gewoonlijk niet toe doen. Bijzaken worden hoofdzaken. Je oog valt op kleinigheden die je ontroeren. Op het gevaar af dat u dit broodje letterlijk neemt en denkt dat ik mesjokke wordt, een absurd gedicht van een surrealist met oog voor de schoonheid van het dagelijks leven. Het zijn de woorden van iemand die zijn hoofd kwijt raakte, maar zijn hart vond:
 
De een streelt de stoelpoot
Tot de stoel zich verroert
En lief gebaart met zijn poot
 
De ander kust het sleutelgat
Kust het als waanzinnig
Tot het sleutelgat hem terugkust

Een derde staat terzijde
Staart het tweetal aan
Schudt het hoofd en schudt
 
Tot het hoofd eraf valt
 
uit: 'Machine van woorden' van Vasko Popa, vertaald door Jana Beranová
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vrijdag 15 mei 2020
Bescherming
Het was, denk ik, de eerste online-kerkdienst van dit pandemisch tijdperk. Op zondag 15 maart sprak ds. Tjaard Barnard vanuit de Arminiuskerk in Rotterdam. De remonstranten hadden er werk van gemaakt. Vanaf dag één waren ze present. Met een prachtig in beeld gebrachte dienst, wat waarachtig niet meevalt. Ik moet er nog vaak aan terugdenken. Zo af en toe zie ik het weer voor me en hoor ik vaag de stem van die indrukwekkende loenzende man. Wat maakte zo'n indruk? Niet de gave van het woord, die Barnard heeft. Ook niet de mooie beelden van de kerk. Nee, het was simpelweg de tekst die hij las uit dat oude boek van de psalmen:
 
Heer, bij u zoek ik bescherming
Laat mij niet alleen
Wees goed voor mij en redt mij
Kom snel en help mij
Laat me veilig zijn bij u
Bescherm me en bevrijd me
U bent sterk en machtig
U beschermt mensen tegen gevaar
Ga met mij mee en leidt mij
 
Theologisch liep ik halverwege vast in de woorden. En toch maakte het diepe indruk. Mooi is dat.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Donderdag 15 mei 2020
Lichamelijk contact
Huidhonger? Probeer het eens: ervaar je eigen lichaam. Het lichaam is heilig. Zoals het water goddelijk is. Een prachtig woord van Indra. Niet bij de Niagara Falls. Maar gewoon na het douchen. 'Divine' zeggen de Engelsen. Nog mooier. Daar zit het Indo-europese 'deva' in. Heilig is apart. 'Divine' betekent stralend. Het lichaam is heilig. Je kunt het voelen als je fietst of wandelt. Of gewoon in bed ligt. Even staat de denkfabriek stil. Ik leef. Ik beleef. De zon op mijn gezicht in de wind. De stilte van de nacht in je oren. Grond onder de voeten. Een fysieke meditatie. Het lichaam is een energiehuishouding. Gebruik je die energie goed dan is het god. Ga je verkeerd met die energie om dan wordt het satan, het negatief van god. Dat gaat je lichaam 'tegenstaan'. De energie die door ons heen stroomt is hoe dan ook van hogere oorsprong. Dat geloof ik. Ze verdwijnt ook weer als we sterven. Dan blijft het lichaam achter als een lege huls. Een doek zonder schilderij. En in de tussentijd? Zijn we kunstenaars.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 13 mei 2020
 
Herman Verbeek: een r.k priester die kerk en politiek niet scheidde zei over Jezus. Er was ooit Jezus van Nazareth die zo weldadig was als een Messias maar zijn kan. Omdat hij voor alle minderheden op kwam. Die rabbi was zo gevaarlijk goed zo radicaal voor vrijheid gelijkheid en broederschap, voorstander van het delen van bezit dat hij uit de weg geruimd moest worden. Het zijn rauwe woorden. Maar wij weten dat de opgestane heer ons ziet en nabij is in deze benauwende tijd bij leven en wel zijn.
 
Wijnie Krabman
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 11 mei 2020
Zingen als risicofactor
Ik las een verhaal in Trouw. Het maakte nogal indruk op me en ik stuur het daarom graag aan jullie door (zie link onderaan). Het is een waarschuwing om goed na te denken over de risico's van het virus, juist ook binnen kerken. Het koor van 100 leden waar het artikel over gaat, betreurde maar liefst 4 dodelijke slachtoffers na een optreden op 8 maart in het Concertgebouw.
 
Zingen blijkt wel degelijk van invloed op de verspreiding van corona. Er zijn meer berichten over koren die dit meemaakten. Zingende groepen blijken 'superspreaders', net als grote evenementen waar gezongen wordt. Ook de premier benadrukte deze week dat zingen extra risico's met zich meebrengt. Hij deed dat in een persconferentie, en herhaalde zijn waarschuwing in een parlementsdebat. Hieronder een fragment van wat Mark Rutte zei:
 
"Als je kijkt ook wat kerkdiensten voor schade hebben aangericht met de verspreiding van het virus, zou ik hier heel voorzichtig mee zijn. De reden is natuurlijk dat plekken waar veel mensen bij elkaar zijn in een gesloten ruimte, waarbij mensen zingen... (Ook in een voetbalstadion natuurlijk, maar die mogen al helemaal niet, want die zijn vergunningsplichtig. Kerken hebben dat niet vanwege de grondwet.) Maar mijn oproep aan kerken zou wel zijn, óók met die dertig, óók met die honderd: wees héél terughoudend, want het geeft echt risico's! Daar zou ik als ik kerk was nog wel eens even met het RIVM over willen bellen en vragen wat is nou verstandig. En het hard gaan zingen: ja, jongens, dat is echt een risico!"
 
(Mark Rutte op 7 mei in een debat in de Tweede Kamer)
 
Het is iets wat je in de media nauwelijks hoort. Daarom schreef ik dit citaat hier voor jullie uit. De boodschap is duidelijk. Laten we goed nadenken voordat we met elkaar weer het lied aanheffen in de liturgie. Ook al zijn we maar met dertig mensen, de afstand tot elkaar zal bij zingen ruim moeten zijn. Zelfs ruimer dan anderhalve meter, vrees ik. Want zingen verspreidt het virus veel gemakkelijker dan praten.Dat even om mijn zorgen met jullie te delen, want het heropenen van de kerk is een grote verantwoordelijkheid. Vrijdag weer een bemoedigende boodschap.
 
Blijf alert, en pas goed op jezelf en elkaar!
 
Het genoemde artikel staat in het dagblad Trouw van 9 mei onder de kop: "Die ene Passion die wel doorging, met rampzalige gevolgen". Het is terug te lezen via: https://www.trouw.nl/a-b4ced33e.
 
Het antwoord van de minister-president over de risico's voor kerken is terug te kijken via: https://www.youtube.com/watch?v=Xhhim17voDg)
 
ds. Karl van Klaveren
 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vrijdag 8 mei 2020
 Gaan we weer open?

'Winstwaarschuwing'. Ik moest glimlachen toen ik het woord hoorde. Wat een vondst! Maar de realiteit ervan is natuurlijk ernstig genoeg. We moeten ons niet rijk rekenen, wilde premier Rutte zeggen. Als de cijfers tegenvallen gaat ons land weer gewoon op slot. Alles staat of valt met ons vermogen tot discipline. Laten we hopen dat we dat kunnen opbrengen, en niet als lammetjes in de wei ronddartelen. In de kerk wordt er intussen druk gespeculeerd over heropening. Ook hier lijkt mij een 'winstwaarschuwing' op zijn plaats. Laten we bij onze besluitvorming meewegen dat de overheid andere criteria hanteert dan de kerk. Een kerk is geen café. De meeste bezoekers vallen (zeker in onze kring) binnen de risicogroep. Dat lijkt me reden om extra voorzichtig te zijn. En als we weer open gaan een strak protocol te hanteren. Maar als dat kan, is het natuurlijk geweldig. Ja, daar zien we allemaal naar uit.

ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 6 mei 2020
Laat ons opnieuw ijskoude stromen te boven komen met
hoop en deugdzaamheid en stormen doorstaan die nog
moeten komen. Laat onze kleinkinderen zeggen dat wij
weigerden deze reis te beëindigen toen we op de proef
werden gesteld, dat we niet terugkeerden of struikelden,
en dat we, met de ogen naar de horizon gericht, dat grote
geschenk van de vrijheid hebben uitgedragen en veilig
hebben overgeleverd aan de toekomstige generaties.
 
Barack Obama
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dinsdag 5 mei 2020

Volgens het boekje van Guus Molier, Terugblik op een eeuw vrijzinnigheid, vond de laatste kerkdienst in de oorlog plaats op 21 februari 1943. De kerk moest worden gesloten op last van de Duitse bezetting i.v.m. de aanleg van de Atlantikwall. De kerk stond in de weg en zou moeten worden afgebroken. Het verhaal gaat dat Mej. Bruining de Duitsers daarvan heeft kunnen weerhouden door duidelijk te maken dat dan een groot deel van dat stuk van Den Haag onder water zou komen te staan vanwege de sluis die naast de kerk de waterhuishouding regelde. De kerkdiensten werden voortgezet in het bioscooptheater West-end in de Fahrenheitstraat (nu een supermarkt). De Duitsers hebben wel de klok uit de klokkentoren afgevoerd. Na de oorlog is besloten een nieuwe klok te laten gieten door de klokkengieterij Jacobus van Bergen in Midwolde. Die klok hangt er nog steeds, met de tekst:

 
HOORT MIJN STEM, IK ROEP U ALLEN
KOMT TOT HEM, DIE VREDE BRACHT
NA BITTERE STRIJD EN BANGE NACHT.
 

Kerkklok oud Houtrustkerk Den Haag

 
ds. Karl van Klaveren
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vrijdag 1 mei 2020
"Binnen in me zit een hele diepe put. En daarin zit God. Soms kan ik erbij. Vaak ligt er stenen en gruis voor die put. Dan is God begraven."
 
Etty Hillesum, 'Het verstoorde leven' (26 augustus 1941)
 
Soms raken woorden je, maar je weet niet waarom. Dit is voor mij zo’n woord. Het troost, maar het is ook verontrustend. De diepte heeft hier twee gezichten. Omdat het een put is, en niet alleen de gebruikelijke ‘grond’ van de ziel. God als gat. Gevangen in de diepte van ons bestaan. Begraven. Misschien geeft juist dat beeld ook hoop. 
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Donderdag 30 april 2020
Eb
 
Ik trek mij terug en wacht.
Dit is de tijd die niet verloren gaat:
Iedre minuut zet zich in toekomst om.
Ik ben een oceaan van wachten,
waterdun omhuld door ’t ogenblik.
Zuigende eb van het gemoed,
dat de minuten trekt en dat de vloed
diep in zijn duisternis bereidt.
 
Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd?
 
M. Vasalis
 
 
Creativiteit in crisistijd
Als er naast de saamhorigheid één ding is dat hoop geeft in deze tijd, en een glimlach op ons gezicht tovert, dan is het wel de creativiteit die de crisis bij mensen losmaakt. De situatie in verzorgingshuizen is zoals u weet schrijnend. De mensen die er wonen mogen het huis niet uit en familie mag hen niet bezoeken. Alles om het virus buiten de deur te houden. Daarom werd ik heel blij toen ik deze foto’s kreeg toegestuurd. Ik kreeg ze van Tiny en Meindert Stam die elkaar om genoemde redenen niet kunnen zien, maar alleen mogen bellen. Daar vond iemand een oplossing voor: een hoogwerker! Zo kon Tiny gisteren toch even wat dichter bij Meindert komen. Mooi toch!
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 29 april 2020

Creativiteit in crisistijd
Als er naast de saamhorigheid één ding is dat hoop geeft in deze tijd, en een glimlach op ons gezicht tovert, dan is het wel de creativiteit die de crisis bij mensen losmaakt. De situatie in verzorgingshuizen is zoals u weet schrijnend. De mensen die er wonen mogen het huis niet uit en familie mag hen niet bezoeken. Alles om het virus buiten de deur te houden. Daarom werd ik heel blij toen ik deze foto’s kreeg toegestuurd. Ik kreeg ze van Tiny en Meindert Stam die elkaar om genoemde redenen niet kunnen zien, maar alleen mogen bellen. Daar vond iemand een oplossing voor: een hoogwerker! Zo kon Tiny gisteren toch even wat dichter bij Meindert komen. Mooi toch!

ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dinsdag 28 april 2020
"We moeten doorgaan"
 
Wat is humor in het leven
het is lachen met een traan
een zonnestraal die heel even
een glans geeft aan je bestaan
 
Humor is eigenlijk een wonder
als je het niet kent
ga je heel snel kopje onder
voelt je niet in je element. 
 
Humor ligt op straat was de leuze
maar niet in deze tijd
het is helaas niet onze keuze
vaak overheerst nu de narigheid. 
 
Maar laten we de moed niet verliezen
we gaan er tegenaan
al krijgen we veel voor onze kiezen
Humor moet blijven bestaan. 
 
Wilna Cordess
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 27 april 2020
Helpt bidden?
Vraag me niet hoe. Maar bidden helpt. Daar raak ik steeds meer van overtuigd. We denken bij bidden aan God, maar ten diepste gaat het over onszelf. Bidden is belichaamd (on)geloof. Het is een expressie van (wan)hoop. Hoop doet leven. Geloof kan bergen verzetten. Dat is niet typisch religieus. Een voetbalteam dat niet gelooft in de overwinning is gedoemd om te verliezen. Bij bidden gaat het om vertrouwen en de kracht daarvan. En om concentratie op het goede. Ja, ik denk dat mensen die zich verenigen in en concentreren op het positieve werkelijk iets goeds kunnen bewerkstelligen. Zeker als ze de daad bij het woord (of liever gezegd de gedachte) voegen. Zoals trouwens ook negatieve gedachten een zelf vervullende profetie kunnen zijn. Laten we daarom in deze moeilijke tijden blijven hopen en geloven. En liefhebbend bidden. Want de meeste van deze is de liefde.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vrijdag 24 april 2020
Janes' waarschuwing
In 'Buitenhof' werd primatoloog Jane Goodall geïnterviewd. Ze sprak over de relatie mens/dier in verband met de coronacrisis. Toen Twan Huys vroeg of de mens oorzaak is van dit soort pandemieën en net iets te gemakkelijk in de richting van China wees, wees ze fijntjes op het gevaar van de intensieve veehouderij. Maar Twan vroeg niet door en begon over Jane's chimpansees. Dat was jammer. Want nergens in de wereld is per vierkante kilometer zoveel bioindustrie als in Nederland. Daarom zocht ik verder op het internet en kwam een goed artikel tegen. Ik zal het hieronder samenvatten en het artikel als link meesturen met dit 'broodje', net als het interview met 'good old' Jane Goodall:
"Een markt in China waar levende, wilde dieren werden verhandeld ligt aan de oorsprong van de corona-pandemie. Dat lijkt ver van ons bed, maar brengt de grootschalige, industriële veehouderij niet minstens zo grote risico’s met zich mee? De eerste grote pandemie van deze eeuw, de Mexicaanse griep in 2009, vond haar oorsprong in de varkensindustrie en kostte bijna 17.500 mensen het leven. (...) Als de huidige coronacrisis één ding duidelijk maakt is het wel dat we heel anders moeten omgaan met dieren. Alleen het sluiten van de Aziatische ‘wet markets’ is onvoldoende. De werkelijke oplossing is een gezond voedselsysteem dat dieren, de natuur en de aarde respecteert."
 
Geert Laugs, directeur van Compassion In World Farming, in een opiniestuk voor BNN/VARA.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 22 april 2020
Twee kamelen
Ongeduld. Opeens voel je het overal om je heen. De media voorop. 'Dit is een oefening in soberheid,' zo hoorde ik een journalist zeggen. En in geduld, dacht ik er achteraan. Ik vond dat achteraf nogal hypocriet van mezelf, want ik ben ook zelf een toonbeeld van ongeduld. Niet in deze crisis, maar in het algemeen. En ja, ik kan me het ongeduld ook wel voorstellen als je zelfstandige bent zonder personeel, cultureel ondernemer of eigen baas in een contactrijk beroep. Compassie met de ongeduldigen is op zijn plaats. Maar ook de oproep om vol te houden. Daarom besloot ik, mede voor mezelf in het algemeen, wat wijze lessen te zoeken over geduld. De oogst wil ik met u delen: "Wees uw vijanden dankbaar voor de les in tolerantie, zelfbeheersing en geduld" (Dalai Lama). "Geduld is het beste gebed" (Boeddha). "Er zijn mensen die vol geduld sterven, maar er zijn ook mensen die door geduld blijven leven" (Augustinus). "Wie geen geduld heeft, is arm" (Shakespeare). "Met geduld bereik je meer dan met kracht" (Edmund Burke). En tot slot een wonderschoon aforisme van een Vlaamse pater: "Humor en geduld zijn de twee kamelen waarmee je door de woestijn kunt gaan".
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zaterdag 19 april 2020
Lieve vrienden,Jullie zijn net als ik, onzeker over de toekomst en hevig geschrokken door wat er nu overal gebeurt.
De meesten van U kennen het al wat oudere, maar toch niet verouderde lied van Jacqueline van der Waals.
"Wat de toekomst brengen moge, mij geleidt des Heeren hand……..
Zij schreef dit gedicht toen ze ongeneeslijk ziek was. Prachtig vind ik hoe ze verwoordt dat ze moed nodig heeft om het onbekende tegemoet te gaan.
Voor ons allen is iets gebeurd dat we niet kenden, of niet wilden onder ogen zien…
Ja, wellicht in Afrika kon zoiets een groot probleem zijn, toch niet in het propere Nederland!
En toch…..er valt zo veel goeds te melden, zoveel hulp wordt geboden, good will getoond.
Laten we dat prachtige lied nog eens zingen!!!
 
Bertie Cohen Stuart
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Donderdag 23 april 2020
 thumbnail image Dagelijks Brood Houtrustkerk Den Haag
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dinsdag 21 april 2020
 
Vorig jaar 21 april op een zonnige paasmorgen deed ik belijdenis. Nu een jaar later is alles veranderd en ziet de wereld voor velen van onser niet meer zo hoopvol en zonnig uit. Ik denk nog vaak aan die dag en put er kracht en hoop uit. Daarom wil ik het nogmaals graag met jullie delen. Ik geloof dat God ons in iedere moeilijke situatie de kracht geeft die we nodig hebben. Hij geeft die kracht niet vooraf omdat we niet op onszelf maar op Hem vertrouwen. Ik geloof dat God altijd bij ons is, over ons waakt ook al kunnen of willen wij hem niet altijd zien.
 
Liesberth Stortenbeek.
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 20 april 2020
Loslaten
Je hoort tegenwoordig veel over loslaten. Het lijkt een recept voor alle kwalen. En ik moet toegeven dat ik het zelf ook vaak voorschrijf als remedie. Maar ik heb iets ontdekt. Namelijk dat loslaten niet altijd en in elke vorm goed is. Loslaten kan ook een vorm van ontkenning zijn. Of van verdringing. Verdringen is als het onder water stoppen van een bal. Die komt altijd weer boven. Om echt te kunnen loslaten moet je eerst aanvaarden. Je zult jezelf, de ander of datgene wat je dwarszit moeten accepteren zoals hij/zij/het is. Pas dan is loslaten mogelijk. Dat geldt ook voor de angst die ons nu collectief in de greep houdt. Aanvaard de onzekerheid als iets wat bij het leven hoort. En besef in wat voor tijd en samenleving we leven. Velen buiten Europa treft dit lot veel harder, veel onbarmhartiger. Zo kun je misschien de stap maken om het te aanvaarden en los te laten. En hopelijk ook mee te voelen met anderen. Maak van deze crisis een leerschool. In bewuster leven.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zaterdag 19 april 2020
Hoewel ik geen regelmatige kerkganger ben, ik kom eerlijk gezegd alleen naar de kerk om in het koor te zingen, stel ik de dagelijkse toezending van “ Het Dagelijkse brood” op prijs. Het geeft mij het gevoel dat je toch tot een “gemeenschap” behoort. Dat is in deze dagen van afzondering een waardevol ding. Om toch in beweging te blijven maak ik tegenwoordig dagelijks een wandeling door de duinen en over het strand, bijgaand een foto gemaakt tijdens een van die wandelingen.
 
Flip Petri
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Vrijdag 17 april 2020
Vijftigdagentijd
De economie ligt stil. Niet bij brood alleen. Zo leren we nu leven. We zijn op onszelf teruggeworpen. Werken aan je karakter lijkt nu belangrijker dan werken aan je carrière. Het virus heeft ons veranderd in veertig dagen tijd. Het werd een tijd van bezinning. Ook het woord “quarantaine” herinnert aan dat oude getal. “Quaranta giorni” (veertig dagen) moest de bemanning van een schip aan boord blijven, voordat ze aan wal mocht. Uit voorzorg. Niet bij brood alleen. Veertig dagen. Ook in de vijftig dagen op weg naar Pinksteren zal er tijd zijn voor bezinning. En voor hoop. Veertig plus tien. Tien scheppingswoorden. Tien richtingwijzers. Wachten op de geest.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Donderdag 16 april 2020
Menigeen van ons draagt enkele bijbelverzen, dichtregels en wat liedregels met zich mee die een zekere troost bieden. Ze zijn wat los geraakt van hun oorspronkelijke context en zijn onderdeel van onze eigen context geworden. Niet dat we alles van de oorspronkelijke setting geloven, maar ze stimuleren geloof, geven goede moed, troost. Zo figureert in mijn leven die treffende zin uit Mattheus 14: Wees niet bang, ik ben het! De verzen Niets is ten kwade, wat we ook lijden Gij houdt ons bij de hand gevat (uit lied 675, 2) geven moed zonder dat de rest van de tekst nog echt geloofwaardig voor me is. Veel van de religieuze taal behoort tot een andere, ons vreemde wereld en toch licht in de oude woorden iets op, tekenen van hoop. Dat ik niet uitval, dat wij allen zo zwaar en droevig als we zijn, niet uit elkaars genade vallen en doelloos en onvindbaar zijn. (lied 601,1).
 
Arne Jonges
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 15 april 2020
De crisis waarin we verwikkeld zijn, dreigt zich in versterkte mate voor te doen in landen en groepen die kwetsbaar zijn. Veel Afrikaanse landen vissen achter het net als het om beschermingsmiddelen gaat. Ook voor de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden wordt gevreesd. Een groep artsen stelde een petitie op om dit onder de aandacht te brengen. Ze schrijven daarin: "In de kampen wonen 40.000 mensen op een paar vierkante kilometer. Er is nog slechts een handjevol artsen aanwezig. De vele kinderen en volwassenen worden ook nu al geteisterd door fysieke en mentale trauma’s. Als Europa nu wegkijkt kan deze situatie ontaarden in een medische ramp." Griekenland heeft Nederland opgeroepen om 500 van de 2500 weeskinderen, die in de kampen verblijven, op te nemen. Gisteren stuurde de PKN een brief aan het kabinet om dat verzoek te steunen. Ze roept lokale kerken op om de plaatselijke overheid hulp aan te bieden bij de opvang van deze kwetsbare kinderen. Ook als Haagse kerken zullen we erover moeten nadenken wat we kunnen doen. Want als deze pandemie zich niet stoort aan grenzen, waarom dan wel onze solidariteit?
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 14 april 2020
Het blijft een opdracht om zo licht mogelijk in het leven te staan. Dat is wel wat je moet proberen. Maar dat gaat niet door te doen alsof het donker er niet is, of doen alsof de wereld heel lief en licht is. Het gaat alleen maar zo: door zelf zoveel mogelijk licht te geven. 
 
Uit Trouw - 23 maart 2020
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zondag 12 april 2020
Ik wens jullie allen een hoopvol Paasfeest. Sinds 12 maart, de datum, waarop we elkaar voor het laatst zagen bij de koorrepetitie schijnt elke dag bijna de zon. Zo worden we toch verwarmd en worden we gewaar dat je niet per definitie fysiek aanwezig hoeft te zijn om toch warmte en genegenheid te voelen, want de zon is juist heel ver weg. Echt een zondagsschool gedachte hè ? Toch denk ik juist nu veel terug aan mijn zondagsschool-juffrouw die moeilijke dingen eenvoudig uit kon leggen. Dank voor het dagelijks brood + telefoontjes + e-mails, de kerkomroepdiensten van Marieke etc. etc. Tot horens, ziens of schrijfs.
 
Lieve groet van Mieke de Borst
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zaterdag 11 april 2020
De stilte

Ik luister naar de stilte,
die zoveel te vertellen heeft.
Ik kijk naar de leegte,
die veel laat zien.
Ik hoor de mensen,
die er niet zijn.
Voetstappen naderen......
en ebben weer weg.
De schilderijen aan de wand,
zijn getuigen hiervan.
Zij houden mij nauwlettend
in de gaten.
Ik zie zonder te kijken,
Ik kijk -zonder te zien-
Naar........
Wat er is, wat er niet is,
....... wat er nog komen gaat.
De stilte, de leegte,
de schilderijen,
vertellen dat er morgen weer leven is.

Margriet Lagadeau
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
vrijdag 10 april
De betekenis van Goede Vrijdag
"Onze westerse samenleving creëert de illusie dat er geen lijden is. Dat noem ik de leukigheidscultuur. Mensen verdragen de ongemakken van het leven niet meer. We moeten alles alleen kunnen en vanuit onszelf succesvol en fantastisch zijn. Lijden past niet in dat idee van maakbaarheid. Goede Vrijdag geeft mij hoop, omdat er dan meer aandacht is voor lijden. Alsof er even een barst komt in de leukigheidscultuur. Eigenlijk moet het elke dag een beetje Goede Vrijdag zijn. Ik bedoel dat als je thuiskomt en je baas is lastig geweest, dat je geliefde, die je gezicht ziet, vraagt: ‘Schat, wat is er aan de hand’, en dat je samen op de bank gaat zitten en elkaar eens stevig vasthoudt. Dat je erover spreekt. Dat is een wezenlijk punt, volgens mij: de zin verschijnt in ogen van de vragende medemens."
 
De Vlaamse psychiater Dirk De Wachter in een interview in Trouw (14 april 2017)
 
 
Wat vieren we met Pasen?
Pasen wordt in het jodendom Pesach genoemd. Oorspronkelijk was het een oogstfeest in de lente, zoals veel volken dat kennen. Een feest waarin gevierd wordt dat de natuur ieder jaar weer opnieuw tot leven komt. Later gingen de joden met Pesach ook iets anders vieren: de bevrijding uit de slavernij in Egypte. Daarmee maakten ze van dat oude lentefeest een symbool van menselijke bevrijding en hoop. Als jood betrok ook Jezus de natuursymboliek van Pesach op het menselijk bestaan. Toen de dood de consequentie bleek van zijn leven, zei hij: ‘De graankorrel die in de aarde valt en sterft, zal veel vrucht dragen.’ Zijn hoop werd bewaarheid. De naamloze uit Nazareth stond op in de geschiedenis. Hij veranderde de wereld. Zonder een woord te schrijven. Wat vieren we met Pasen? Kort antwoord: dat liefde sterker is dan de dood.
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 8 april 2020
 

Lieve mensen,

een herderlijke paasgroet op Witte Donderdag. De dag waarop we gewoonlijk bijeen zijn in de kerk. Ook al kan dat nu even niet, in gedachten zijn we verbonden. En ook morgenavond, op Goede Vrijdag, en op de ochtend van Pasen zijn we in de geest bijeen. Bijeen rond de tafel die het leven symboliseert. Leven dat gebroken werd in de knop, maar ook een teken werd van hoop.

In het verhaal van de tafel staat dat Jezus en zijn leerlingen na de maaltijd een lofzang zongen. Een detail met diepgang. Ook als het tegenzit in het leven, mogen we het leven vieren. Want in tijden van crisis kunnen er krachten oprijzen die het leven kleur geven. Dat zien we ook nu. Er groeit saamhorigheid. Er is creativiteit. We zorgen voor elkaar. Heen en weer geslingerd tussen hoop en vrees mogen we erop vertrouwen dat er licht is aan het einde van de tunnel. Het wit van deze dag staat voor het licht, dat alle spectra bevat van wanhoop tot hoop, van twijfel tot vertrouwen. Laten we onszelf op deze woelige baren overgeven aan het leven met een hoofdletter, waarvan we mogen geloven dat het ten diepste goed is. Tov.
 
Ik wil u namens onze gemeenschap een goed en gezond Pasen wensen!
 
ds. Karl van Klaveren
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 6 april 2020
HET WONDER ONTDEKKEN Veel van onze relaties spelen zich deels of geheel af in een digitale dimensie. Nu we elkaar niet mogen aanraken en niet mogen knuffelen kunnen we weer ontdekken hoe waardevol werkelijk fysiek contact is. Nabijheid en aanraking zijn van levensbelang. Soms ontdek je het wonder van iets pas wanneer je het even kwijt bent. Darwin zei: niet de sterkste of de meest intelligente overleven, maar diegene die zich het beste kunnen aanpassen aan veranderingen. Dit is een moment om onze mee-verander-spieren weer eens flink te trainen. Ook kunnen we ontdekken dat onze acties invloed hebben op de mensen om ons heen. We zijn van elkaar afhankelijk. Het virus vraagt zorg voor elkaar en onszelf even iets ontzeggen om voor de zwakkeren zorg te dragen. The survival of the Kindest! Dus laten we geen schuldigen zoeken, geen complotten bedenken, maar de uitdagingen die op ons afkomen aangaan, met zoveel mogelijk medemenselijkheid en zorgzaamheid.
 
Psycholoog F. Morelli, Italië 
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 6 april 2020
Een goede week
Waarom noemen we de Goede Week goed? Wat is er goed aan lijden? Was Goede Vrijdag niet de dag waarop Jezus stierf? Het is een vraag die vaker gesteld wordt. Vroeger was het antwoord een verwijzing naar de verzoenende betekenis van het kruis. Maar dat zegt de moderne mens niet veel. Hoe leg je het goede van de Goede Week uit in onze tijd? Een manier is te beseffen dat Jezus’ lijden een consequentie was van zijn leven. Het goede roept weerstand op. In het uiterste geval kan het je dood worden. Dat overkwam Jezus. Het zou later ook Gandhi en Oscar Romero overkomen. Ook de artsen en verpleegkundigen die nu voor ons strijden lopen gevaar slachtoffer te worden van hun goede werk. Nee, lijden is niet goed. Wat goed is, is de bereidheid om alles te geven, alles te wagen als je het goede doet. Dat gebeurt. Dat is het uitzonderlijk goede. Dat is het goede van de Goede Week.
 
Karl van Klaveren
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Donderdag 1 april 2020
Eenzaamheid
Zestig procent van de ouderen, die alleen thuis zijn of in een verzorgings- of verpleeghuis wonen, voelt zich eenzaam. Dat cijfer kwam gisteren voorbij in een reportage van EenVandaag. De deskundige in beeld benadrukte dat het om een gevoel gaat. Wat niets afdoet aan de zaak. Want eenzaamheid is altijd een gevoel. Het meest alarmerende van het cijfer vond ik dat het niet gaat om het gevoel van ouderen nu, in deze gezondheidscrisis waarbij veel familieleden geen toegang meer hebben tot hun geliefden. Nee, die crisis komt er nog eens bij. Bovenop die zestig procent. Je kunt je voorstellen hoe schrijnend de situatie kan worden in de komende maanden. We nemen al deze sociale isolatiemaatregelen om ouderen te beschermen. Maar vallen ze niet van de regen in de drup? In de reportage zie je de worsteling met dat dilemma terug bij Fatos Ipek, die haar dementerende vader liefdevol verzorgt. Oude beelden, want ook zij mag hem niet meer zien. Je vraagt je wanhopig af: wat is wijsheid? Laten we het probleem in elk geval niet onderschatten en blijven zoeken naar alternatieven.
 
Karl van Klaveren
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 1 april 2020
Oefening van lichaam en geest
Een 'intelligente lockdown'. Onze premier kiest zijn woorden zorgvuldig. Hij jongleert met taal. Zonder de ernst van de situatie te onderschatten wist hij ook gisteren weer het evenwicht te bewaren. Behendig laveerde hij van ‘de trotse en zelfstandige mensen die we zijn’ naar 'de zelfdiscipline, de improvisatiekunst en het aanpassingsvermogen van zo ongeveer iedereen'. Hij deed een beroep op ons gezond verstand en verantwoordelijkheidsgevoel. In veel landen kiezen de leiders voor een andere lijn: binnen blijven, tenzij je boodschappen moet doen of naar de dokter moet. Ik vraag me af of dat niet meer kwaad doet dan goed. Zo nu en dan (en op gepaste afstand) een frisse neus halen lijkt me wezenlijk om deze dagen gezond door te komen. Niet ieder gezin is gezegend met een groot huis. Er zijn nu al huishoudens waar de spanning oploopt doordat men de hele dag binnen zit. Zelf maak ik dagelijks een lange wandeling. Als ik het een keer niet doe, merk ik dat meteen aan mijn veerkracht. Maar ik geef toe: ook een 'binnendag' kan heilzaam zijn. Even voel je hoe het is voor mensen die altijd aan huis gebonden zijn. Het kan een oefening zijn om je in te leven in de ander. En misschien ook wel: om te leren leven met jezelf.
 

Karl van Klaveren

 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Dinsdag 31 maart 2020
Groet uit de Houtrustkerkgemeente
Dit was de derde zondag zonder kerkdienst (of is het al langer, want je raakt de volgorde der dagen kwijt) en ik hoop dat jullie dit met mij missen. Het orgelspel, de preek, naast Jette proberen te zitten, (die meestal nog een knoopje voor mij dicht maakt),de collecte die altijd te weinig krijgt omdat munt/papiergeld vaak niet voorradig is en de koffie met heerlijke koekjes van Margriet. Hoop jullie op afzienbare termijn gezond in de Houtrustkerk te treffen.
 
Doeke Eisma
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 30 maart 2020
Urbi et orbi
Urbi et orbi. Voor de stad en voor de wereld. Zelden zag ik iets kerkelijks op televisie dat zo veel indruk maakte. Franciscus met een in goud gehuld stukje aarde, eenvoudig voedsel, dat het lichaam van Christus uitbeeldt, voor een leeg plein. Een leegte die onze angst en behoedzaamheid symboliseert. Tegenover een bange wereld hield hij het omhoog. Dat stukje brood dat straalde als de zon. Als tegengif. Zo zegende deze minderbroeder de wereld. Met de gebroken kracht van een joodse rechtvaardige. En terwijl de kerkklokken begonnen te luiden, loeide er een sirene. Dwars door die sacrale klanken heen. Pasen werd nooit zo indrukwekkend ingeluid. Bekijk Urbi et Orbi op https://www.npostart.nl/POMS_S_KN_16043521
 

Karl van Klaveren

 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Donderdag 25 maart 2020
Een slechte raadgever?
Angst is een slechte raadgever. Zo wordt gezegd. Toch heeft het wel een functie. Er zijn mensen met te weinig angst. Ze gaan er leuk op uit naar de bouwmarkt. Bezoeken massaal het strand. Op zo’n moment besef je dat angst ons wil beschermen. Maar angst is niet alles. Het is de linkerhand van het leven. In onze rechter dragen we nog een gave van de natuur. Vertrouwen. Minstens zo belangrijk, omdat angst alleen je panisch maakt. En verlamt. Maar omgekeerd kan een mens ook te goed van vertrouwen zijn. Angst en vertrouwen willen elkaar in evenwicht houden. Alleen dan werken ze en zijn ze heilzaam.
 
Karl van Klaveren
 
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Woensdag 25 maart 2020
Elkaar nabij zijn
Buiten schijnt de zon. Alsof er niets gebeurd is. Het lijkt wel lente. Ik besluit om even een frisse neus te halen. Ik woon in de drukke binnenstad. Maar de straten zijn leeg. Net als mijn hoofd. Zo af en toe kom ik iemand tegen. Ik houd afstand. Met een bochtje loop ik om de ander heen. Gewoonlijk wordt dat gezien als een belediging. Maar de meeste mensen begrijpen het wel. Ze zien het als een teken van respect. We zorgen voor elkaar door afstand te houden in fysieke zin. Nu telt vooral het werkelijke contact, dat onder de oppervlakte ligt. Je stuurt een kaartje, je belt elkaar op, je vraagt: Hoe maak je het? Kun je het aan? Heeft u mensen die boodschappen voor u doen? Zo zijn we elkaar nabij. Zo zijn we naaste. In diepere zin.
 

Karl van Klaveren

 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 23 maart 2020
'Ik ben niet gekomen voor de gezonden, maar voor de zieken.' -Markus 2,17
Context is alles. Betekenis wordt bepaald door de situatie waarin je je bevindt. Die gedachte schoot me door het hoofd toen ik bovenstaande woorden van Jezus las. Meestal lezen we het als metafoor. De dwarse rabbi bedoelt ermee dat hij niet gekomen is voor ‘rechtvaardigen’ (tsaddikiem) die menen dat ze het goed met zichzelf getroffen hebben. Hij richt zich liever op mensen die worden uitgekotst door anderen, omdat ze niet zouden deugen. Zo lezen we dit vers gewoonlijk.Maar in de situatie waarin we nu verkeren klinkt het anders. Opeens lees ik erin dat we pas als we ziek zijn of ziek kunnen worden – zoals nu op collectieve schaal het geval is –, besef krijgen van onze fragiliteit. Door dit virus en de crisis die het veroorzaakt lijken we te gaan beseffen dat we elkaar nodig hebben als mensen. Het dringt tot ons door dat niet de aandeelhouders en investment bankers de vitale posities bekleden, maar de verpleegkundigen en artsen. Opeens zien we dat we verloren zouden zijn zonder het winkelpersoneel achter de kassa. Vakkenvullers worden helden. Hoe erg deze crisis ook is, ze laat zien dat we in gezonde tijden te weinig oog hebben voor elkaar. En voor de essentie van het leven. Hopelijk is dat de winst van deze tragedie en opent deze pandemie ons de ogen.
 

Karl van Klaveren

 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Maandag 23 maart 2020
Vanaf vandaag willen wij u dagelijks mailen onder de titel 'Dagelijks brood'. Met bemoedigende teksten willen wij u een hart onder de riem steken in deze moeilijke tijd. Voor velen is deze periode van sociale onthouding zwaar. Vandaar dit initiatief, en ook om als gemeente een band te houden.
 
'Dagelijks brood' is een gezamenlijk project van een aantal leden van de Houtrustkerk en onze predikant, ds. Karl van Klaveren. De coördinatie wordt verzorgd door onze voorzitter, Joke Hoogakker. Mocht u het wat veel vinden om elke dag een mailing te ontvangen dan kunt u haar dat laten weten via e-mailadres: vroohoo@ziggo.nl. Dan halen wij uw naam van de verzendlijst. Onze nieuwsbrief zult u dan nog wel blijven ontvangen. Ook als u dit een mooi project vindt horen we dat graag. Rond 6 april, de voorlopige termijn van de sociale onthouding, zullen we dit project evalueren en zien of we ermee doorgaan. Want het kan ook te intensief zijn voor de makers.
 

Ook nog even iets anders. Voor mensen die moeite hebben met boodschappen doen is er hulp. Femke van den Berg, de partner van onze webmaster, heeft de leden van onze kerkgemeenschap daarop attent gemaakt vanuit haar positie van wijk coördinator Segbroek. Ze heeft veel vrijwilligers beschikbaar om te helpen met boodschappen doen, iemand ergens heen te rijden of andere dingen te ondernemen. U kunt hiervoor bellen met: 06-16901684. Het e-mailadres is: thehaguehelp@gmail.com. Bij deze e-mail treft u ook een flyer aan met meer informatie over deze mogelijkheden.

Ook als pastor ben ik beschikbaar. Belt u gerust. Laten we ook elkaar niet vergeten, zou af en toe eens opbellen en ondersteunen. Totdat het tij keert.

Met vriendelijke groet,
Karl van Klaveren

 

 
 
 

Deel dit