Vrijzinnig geloven

 

VVP

Overdenking 24 april 2022

Overdenking 24 april 2022

Toon Vessies is op zondag 24 april 2022 voorgegaan in de Houtrustkerk. Omdat niet iedereen naar de kerkdiensten kan komen heeft hij de overdenking opgestuurd. Dan kunt u meelezen terwijl u de dienst terugkijkt via kerkomroep.
 
... Geraakt en doorleefd ...” - overdenking
Op de symbooltafel – opengeslagen – het boek “Kanker-in-Beeld” met als ondertitel: “verwoorden, verklanken, verbeelden, verwerken” – een boek ter gelegenheid van een landelijke manifestatie met beeldend werk en optredens door mensen die met de ziekte kanker geconfronteerd worden.
Dit mozaïek werd speciaal gemaakt voor deze tentoonstelling – door wel 25 mensen. Velen van hen dachten niet te kunnen schilderen. Door samen één groot werk te maken werd de drempel een stuk verlaagd. Marlies van der Wouw, beeldend kunstenaar, begeleidde hen tijdens een intensieve en ook gezellige workshop. Zo ontstond deze mooie interpretatie van het werk van Matisse “de Dans”.
Mensen – met verschillende vormen van kanker – hebben op deze wijze iets ervaren van zich opnieuw te verhouden tot een aangedaan, kwetsbaar lichaam.
 
Geraakt en doorleefd – vanuit het woordje “geraakt” kunnen we iets kwijt geraakt zijn OF iets is zoekgeraakt OF verloren geraakt OF leeg geraakt EN hierdoor kun je soms licht geraakt reageren op een ongewenste situatie.
 
“Doorleefd” kent vooral de associatie “getekend”. Wanneer mensen situaties of periodes doorleven dan kun je soms zien dat dit hen getekend heeft. Dit is mogelijk de gedachte van de 1e lezing – “Kom mij niet aan met mooie woorden als wij op de bodem van ons kunnen zijn” –
 
“Kom mij niet aan met mooie woorden – zeg niet dat lijden een zin heeft, een doel ... ...”
Zo kunnen onze goede bedoelingen de ander te troosten worden ontmaskerd.
Hoe kunnen wij “waken in de grot van de smart” ...?
Misschien is het de Kunst van vertragen ..., verstillen ..., verzachten ... en vertrouwen ... ...
 
De overgangstijd van winter naar voorjaar werd in de westerse / christelijke traditie een tijd van persoonlijke loutering. Dit woord doet mogelijk denken aan iets moeilijks en pijnlijks: mensen moesten vrijwillig moeilijke dingen op zich nemen omdat het hen sterk zou maken én om eventueel boete te doen voor begane fouten, schuld te delgen – dat maakt loutering zwaar en vreugdeloos ... ...
 
Het verlangen dingen los te laten waar men ten onrechte aan vast zit, is niet zwaar en vreugdeloos – in tegendeel ...! Dit verlangen komt voort uit iemands diepste zelf. Omdat ik weet heb van mijn eigenste meest innerlijke kern, heb ik ook weet van datgene dat mij daarbij weghoudt. Telkens als ik mijn waardigheid “stop” in iets buíten mijzelf word ik weggehaald bij mijn diepste verlangen.
 
Bijvoorbeeld ... ... als ik mijn waardigheid laat afglijden naar bezit of macht ...!
Wanneer ik dit doorzie of wanneer een ander mij deze spiegel voorhoudt dan kan ik dit streven naar macht of bezit loslaten en al of niet “licht geraakt” terugkeren naar mijn hopelijk hernieuwde en mogelijk meer doorleefde waardigheid. Hoe mooi zou het zijn als dit “licht geraakte” uiteindelijk een besef wordt door het Licht geraakt te zijn en steeds opnieuw te verlangen naar, uit te zien naar dit Licht dat ons voedt en gaande houdt.
 
De weg van de loutering is één van de drie fases in de mystieke ervaring, náást de weg van de verlichting en de weg van de vereniging. De weg van de verlichting is de weg van het inner-lijk beluisteren van de roep-in-ons, een hernieuwd uitzien naar het Licht en hierdoor aange-raakt worden in het diepste Wezen.
De weg van de loutering komt hieruit voort – om die diepste aanraking te ervaren wil ik los-laten wat mij ten diepste van mijzelf vervreemdt. Deze weg verloopt vanzelfsprekend niet altijd chronologisch of in precies deze volgorde.
 
Een oude spirituele traditie noemt drie soorten gehechtheden: aan materie, aan macht, aan medemens. Mijn zogenaamde belangrijkheid meen ik te kunnen afmeten aan wat ik allemaal bezit, aan mijn invloedrijke positie in de samenleving, aan mensen die mij dienstbaar zijn.
 
Al voor de christelijke jaartelling waren er gemeenschappen van mensen die zich radicaal losmaakten van die gehechtheden of van de mogelijkheid ertoe.
Zij gaven alle persoonlijke bezit op, zij vervulden de taken die de gemeenschap hen oplegde, zij hadden geen speciale relatie met een speciale mens maar waren er voor iedereen.
 
De radicaliteit van het opgeven van eigen bezit, eigen functiekeuze, “eigen” medemens heeft een grote spirituele charme .... afgezien .... van het feit dat zogeheten evangelische waarden van armoede, gehoorzaamheid en zuiverheid óók tot onwaardige vertekeningen kunnen leiden ...!
 
Toch zou het jammer zijn als mensen die niet die waarden opvolgen, zouden denken dat de vreugde van die loutering alleen is weggelegd voor deze “specialisten” in kloosters of ecolo-gische woongroepen. Wij kunnen wel degelijk los laten, terwijl we bezittingen hebben ..., én functies en relaties wel zelf kiezen en op bezielende wijze onderhouden. Misschien is dit in wezen zelfs moeilijker.
 
Met geld en materie omgaan zodanig dat het een rondgang van energie wordt, waar velen in kunnen delen ..., is moeilijk. Je beroep/functie zó uitoefenen dat je er én zelfvoldoening in vindt én er anderen mee van dienst bent, is niet altijd eenvoudig.
 
Met partner en/of kinderen, met ouders zó omgaan dat je niemand “claimt”, van niemand afhankelijk wordt, niemand van jou afhankelijk maakt, voortdurend in rust aanwezig kunt zijn bij elkaars unieke eigenheid – dat is wellicht het moeilijkst ...!
 
Het gaat echter niet om de moeilijkheidsgraad. De Kunst is om op een onthechte manier volop in de wereld te Zijn en deze niet te ontvluchten .... .... omdat het voor de wereld en voor jezelf zo heilzaam is. En mededeelzaam te zijn vanuit hetgeen jou en mij ten diepste bezighoudt ... ...
 
Bij de introduktie op het thema “Geraakt én doorleefd” noemde ik
- bisschop Tutu en anderen: zij raken ons omdat zij voorbeeldig zijn vanuit hun beproefde én doorleefde waarheid .... ....
- dragen de vele vormen van geraakt zijn bij aan een doorleefd raken waardoor wij mensen onderling tot meer verfijning en afstemming komen ... ... a.h.w. een voorbode van een nieuwe wereld ...?
- vanuit geraakt zijn dienen zich keuzes aan .... willen we betrokken raken - hoe klein ook - of bidden we dat anderen in de bres springen ...?
- het doorleefd raken is een traag proces en vaak geen doel op zichzelf. Misschien is het de uitkomst van het gedicht van Rainer M. Rilke dat we op den duur onszelf terugvinden binnen de antwoorden van ooit gestelde vragen ...?
Geraakt ..., en doorleefd .... - AMEN
 

Deel dit