Vrijzinnig geloven

 

VVP

Column van de predikant - sep 2014

Column van de predikant - sep 2014

Deze herfst bezoek ik Ieper. In de velden rond dit stadje, waarvan de naam doet denken aan liefelijke bomen, vielen bijna een half miljoen doden tijdens de Eerste Wereldoorlog. Honderd jaar geleden veranderde deze ‘Grote Oorlog’ (1914-1918) onze wereld totaal.
 
Men zegt dat ook ons optimistisch vooruitgangsgeloof stierf in de loopgraven, evenals het gevoel dat we een superieure beschaving zijn. In de tweede slag om Ieper werd op grote schaal mosterdgas gebruikt. Bij de laatste slag in 1918 werd het Belgische stadje geheel verwoest. Na de oorlog gingen er stemmen op om Ieper zo te laten, als een waarschuwend gedenkteken. Maar de stad werd herbouwd. Wel zijn er nog 150 begraafplaatsen in de velden rond de stad die zwijgend getuigen van het onnoemelijke leed van deze zinloze ‘Grote Oorlog’. Over een aantal weken is het vredesweek. Ook zonder een simpele vergelijking met 1914 zal iedere krantenlezer inzien dat de wereld ook anno 2014 bedreigd wordt door oorlog en geweld. In het afgelopen tijd brak op meerdere plaatsen in de wereld ‘de hel los’. Laten we hopen op, bidden voor en vooral ook werken aan vrede, die – ook al lijkt dat een dooddoener – bij onszelf begint: in onze levenskring, in ons hart, in onze familie, in onze stad, in ons land. Ooit ontmoette ik een kabbalistische rabbi op gymschoenen bij een concert in de Ijsbreker. Hij trad op met een Amsterdamse jazzmuzikant, die zichzelf een ‘hin-jew’ noemde. Tijdens de jazzimprovisaties droeg hij teksten voor van Rav Kook. Ik herinner me van deze merkwaardige jood op gympies een treffend woord. Hij zei steeds weer: “You have to put someting in for the good!” Hij geloofde dat elk mens op aarde is om een puntje licht te ontsteken in het duister. Meer wordt er niet gevraagd. Kijkend naar de machteloos makende ellende in de wereld is dat misschien wel een troostrijke gedachte. Het sluit in elk geval naadloos aan bij een andere typisch joodse wijsheid: “Wie één mens redt, redt de hele wereld.” We kunnen nu eenmaal geen ijzer met handen breken, of de wereld op onze nek nemen. Zelfs de Amerikaanse president heeft beperkte macht. Wat we kunnen doen is ‘positieve impulsen geven’ (put something in for the good). Heel bescheiden, maar toch.
 
ds. Karl van Klaveren
 

Deel dit