Vrijzinnig geloven

 

VVP

Column van de predikant - juni 2017

Column van de predikant - juni 2017

Een mooie dag in april. In de Houtrustkerk luistert een zaaltje vol mensen naar een leraar uit India. Hij is geen goeroe, maar de directeur van een centrum voor dialoog en verzoening tussen de religies in Hyderabad, een miljoenenstad in Zuid-India.
 
India is een land van vele religies. Al eeuwenlang. Net als bij ons gaat dat vaak goed, maar er zijn ook spanningen. Ik leerde deze dr. Packiam Samuel kennen toen ik in oktober met een groep predikanten in zijn studiecentrum was. Op deze dag in april was hij in Den Haag om met ons te spreken over zijn methoden. Hij maakt onderscheid tussen geloof en religie. 'Jezus, Boeddha en Mohammed kwamen geen nieuwe religie brengen, maar een nieuwe manier van geloven,' zegt hij. Mensen maken van geloof 'religie'. In religie proberen ze persoonlijke ervaring vast te leggen in regels, rituelen, structuren, geschriften en leerstellingen. Daardoor verstart de persoonlijke ervaring. Ik vond dat een verhelderend inzicht. Je kunt het toepassen op allerlei gebieden, bedacht ik me toen ik later die avond naar huis fietste. Ik zag managers voor me die de bedrijfscultuur willen vastleggen in procedures. Ik moest denken aan zwevende kiezers, waar een paar maanden geleden heel paniekerig over werd gedaan, terwijl het toch vrij normaal is dat onze mening niet één op één past bij een partij. Zelfs problemen in de sport werden door Samuels onderscheid transparanter. Want voetbal is een leuk spelletje dat ik als jongen met plezier speelde op pleintjes en veldjes. Maar als instituut kan (of kon) het spelers als Cruijff tot razernij brengen. Het onderscheid tussen persoonlijke ervaring (geloof, werk, politiek, sport) en de institutionele vorm (religie, bedrijfsmanagement, politieke partijen, sportclubs) kan helpen. Want op het eerste niveau vinden we elkaar vrij gemakkelijk, terwijl we op het tweede niveau al snel tegenover elkaar komen te staan – in religieuze conflicten, politieke spelletjes, hooliganism, bobogedrag. In dat geval luidt Samuels advies: ga terug naar de ervaring. Herinner je wat het doel is van je club, religie, partij of bedrijf. Waar gaat het eigenlijk om? Want hoe belangrijk regels, vormen en structuren ook zijn, ze zijn geen doel op zich. Instituten zijn middelen. Het doel zijn en blijven mensen. Dat lijkt me een mooie Pinkstergedachte.
 
ds. Karl van Klaveren
 

Deel dit