Vrijzinnig geloven

 

VVP

Column van de predikant - mei 2018

Column van de predikant - mei 2018

'Het verleden is niet achter ons, zoals men denkt. De schaduw van wat was, ligt voor ons: wat dood is, bestaat nog en gaat voor ons uit.' Deze mooie woorden van Henry Bataille las ik op een rouwkaart. Ze zijn echter van toepassing op veel meer situaties.
 
Ten diepste gaan ze over de toekomst. Wat we plannen moet geworteld zijn in het verleden. Ook dat zou je erin kunnen lezen. Elke dinsdag kijk ik naar de serie 'Onbehagen' van Bas Heijne (Human/VPRO), die gaat over ontworteling. Heijne wijst op gevaren die ontstaan als we onze wortels wegkappen en toekomst niet meer baseren op ons verleden. Vooral de eerste aflevering is de moeite van het bekijken waard. Kunnen we ook als kerk iets met de wijsheid van Bataille? Ik denk het wel. Vrijzinnig zijn is prachtig, omdat het zich niet richt 'op de letter, maar om de geest'. De valkuil van die houding is dat we met het badwater (de letter) ook de baby weggooien. De dichter Willem Barnard schreef dat we de Bijbel niet letterlijk moeten nemen, maar wel woordelijk. De Bijbel is literatuur en moet zo gelezen worden: met gevoel voor poëzie. In oude dogma's schuilt vaak diepe wijsheid. We noemen ze niet toevallig 'mythen'. De oude kerk kende het woord 'dogma' niet eens. Zij noemde de geloofswaarheden 'symbolen'. Dat is een treffende typering, want bij een geloofswaarheid zijn verleden en toekomst onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dat lijkt me zinnig om in gedachte te houden. Als we van geloofswaarheden historische waarheden maken doen we tekort aan hun diepte. Ze willen ons immers in beweging zetten. Geloof wil mensen tot leven wekken, want: 'Het verleden ligt niet achter ons, maar voor ons.'
 
ds. Karl van Klaveren
 

Deel dit