PROVINCIALE VERENIGING VAN VRIJZINNIGE PROTESTANTEN GRONINGEN

De Toren van Babel/Faceboek.

Lucas van Valckenborch  (1535 – 1597 ) De toren van Babel (1568)

Wat is het heerlijk om met een groepje mensen een idee te hebben en dat samen tot wasdom te brengen. Wat een geweldig proces! Wat een energie, gedrevenheid en creativiteit kun je samen voelen en ervaren, schrijft Greta Huis in haar column.

Tót er een kink in de kabel komt. Tót iemand de boel verpest. Door er een andere mening op na te houden.

De energie, de gezamenlijke gedrevenheid die zo sterk aanwezig was, verdwijnt als sneeuw voor de zon.

Het begon zo mooi. “Laten we een stad bouwen met een toren die tot in de hemel reikt. Dat zal ons beroemd maken.” (Genesis 11: 4) Met dat idee krijg je vandaag heel wat mensen bij elkaar. Beroemd worden.

“Wat wil je worden?”

“Beroemd.”

“Nee, ik bedoel, wat wil je worden?”
”Ja, beroemd.”

“Met wat?”
”Ja, dat maakt me niet uit. Als ik maar beroemd word.”

Hebben ze dat ook ooit in Chicago, Mekka en Shanghai gedacht? Steden waar nu hele hoge torens staan. Wij willen beroemd worden. Want wij hebben de mooiste, grootste, duurste, hoogste! Wij zijn het rijkst, mooist, gelukkigst, meest bijzonder! We zetten onze stad, onszelf even mooi op de kaart, zoals dat tegenwoordig heet. Alsof het leven een wedstrijd is.

Nou ja, hoogste gebouw ter wereld. Dat is tegenwoordig voor maar even. De concurrentie is moordend. De bouw ook. Als je de verhalen van de bouwvakkers hoort, de verschrikkelijke barre omstandigheden waaronder zij moeten werken. Wil je eeuwige roem, dan kun je beter iets anders verzinnen. De palmeilanden van de Verenigde Arabische Emiraten bijvoorbeeld. Dat zijn kunstmatige schiereilanden in de vorm van een palmboom. Ook nog te zien, voorbij de hemel, vanuit de ruimte!

Ëén stad, één toren, één taal met dezelfde verhalen. Wat is daar mis mee?

Heel veel. Door anderen woorden, een verhaal op te dringen, ontneem je mensen hun eigen verhaal. Denk aan het woord ‘oudje’ en ‘het verhaal’ dat daarbij hoort. Je bent hulpbehoevend, nutteloos en bijna dement. Denk aan het woord ‘Marokkaan’ en het verhaal dat daarbij hoort. Je bent crimineel of je radicaliseert. Of beiden. En dan moeten ’we’ echt voor je uitkijken!

Wat als je een oudere en dus een ‘oudje’ bent? Wat als je van Marokkaanse afkomst bent en dus een ‘Marokkaan’? Links en rechts krijgen we via tijdschriften, programma’s op radio en t.v., internetflora, dergelijke verhalen aangereikt. Ze zweven als een soort opinie rond. Verhalen die jou dwingend, een identiteit opleggen en geen ruimte geven aan jouw individuele expressie, jouw persoonlijke verhaal en de weg die jij gaat. Met dergelijke statische beelden, verhalen, bouw je niets op, maar breek je af.

In digitale zin is er momenteel een giga-grote toren van Babel, met ook maar één soort verhalen: Succesverhalen. Op Facebook. Mensen doen zich daarop veelal voor als mooi, gelukkig, geslaagd, succesvol en natuurlijk glimlachend. Met filmpjes, foto’s en al. Dat mensen gestrest raken van Facebook, er zelfs depressief van kunnen worden, verbaast niet. Je krijgt immers alleen maar succesverhalen te horen. Ruimte voor tegenslag, teleurstelling is er niet. Want dan gaan ze je ‘ontvrienden’, hoor je niet meer bij de vrienden. Veel mensen zetten daarom verhalen op Facebook die niet stroken met de werkelijkheid. Verhalen die de kloof met de werkelijkheid steeds groter maken, tot de ontmaskering daar is. En de persoonlijke digitale toren van Babel ineen stort. Het verhaal bleek een sprookje, een fabel.

Gelukkig waait er vanuit de bijbel een andere geest. Het is een adem die leven brengt en maakt dat mensen om elkaar heen willen staan, onder alle omstandigheden. Met Pinksteren wordt vaak ook het verhaal van de Toren van Babel gelezen uit het Bijbelboek Genesis. “Maar toen daalde de Heer af om te kijken naar de stad en de toren die de mensen aan het bouwen waren. Dit is één volk en ze spreken allemaal een en dezelfde taal, dacht de Heer.”(Genesis 11:5)

God voorziet dat Babel nog maar het begin is. Daarom grijpt God in, om de ongezonde eenheid te verstoren. Om uniformiteit te ontwrichten. Zodat er in plaats van een exclusieve ‘wij’ gewerkt wordt aan een inclusieve ‘wij’;  waartoe iedereen behoort. Dus een gemeenschap waarbij mensen elkaar willen leren kennen in hun verscheidenheid en diversiteit. Dat is een lange weg! Want mensen begrijpen elkaar aanvankelijk niet. Ze merken tot hun frustratie dat ze allemaal echt een andere taal spreken. Het kost nogal wat moeite en inlevingsvermogen om bij de ander te komen, om diens taal te verstaan.

Communicatie is niet eenvoudig. Een kortere weg elkaar te leren kennen is er niet. Maar wat kan het verrijkend zijn! En wordt de wereld daar niet een heel klein beetje beter van? Iedereen een gezegend Pinksteren toegewenst en alvast een mooie zomer!

Greta Huis

Deel dit