PROVINCIALE VERENIGING VAN VRIJZINNIGE PROTESTANTEN GRONINGEN

Alice Brons 60 jaar organist

Alice Brons 60 jaar organist

Om even in de tijd te plaatsen: Op 1 mei 1960 haalde de Sovjet-Unie op haar grondgebied een Amerikaans spionagevliegtuig met piloot Gary Powers uit de lucht. Het werd even spannend in de wereld: de Amerikaanse president Eisenhower contra Sovjetleider Chroetsjov. Onwetend van dit alles fietste op deze datum een 15-jarig meisje van Appingedam naar Leermens om daar voor het eerst het orgel tijdens een kerkdienst te bespelen. Haar naam: Alice van Dijk. Wij kennen haar beter als Alice Brons, nu 60 jaar kerkorganist, waarvan 50 jaar in het Witte kerkje te Haren. Tijd voor een verhaal.

Het is geen interview in de klassieke zin geworden. Door de coronamaatregelen hebben we elkaar alleen een paar keer telefonisch gesproken. Vervolgens stuurde Alice mij op papier ‘haar leven met het orgel’ toe. Uit dit alles dus dit verhaal.

Het begon dus allemaal in Leermens. Niet zonder slag of stoot. Alice had wel een duwtje nodig van haar orgelleraar Poelman. “Een paar psalmen of gezangen spelen, dat kun je best”. Door weer en wind fietste Alice elke zondag naar Leermens, zeven kilometer heen en zeven kilometer terug. Ze stalde haar fiets bij het kostershuis naast de kerk. Bij de winterdag kreeg ze daar een kop thee en een beschuit om een beetje te ontdooien. Na drie jaar Leermens werd ze organist in Tjamsweer. “De kerk daar had een mechanisch orgel en dat speelde zwaar. De koster moest ook nog pompen voor de luchttoevoer. Een enkele keer pompte hij te laat, waardoor het orgel jankend inzette.” Weer een paar jaar later kwam het Witte Kerkje in beeld. Toen Alice daar vanaf 1970 het orgel ging bespelen, was ze ook nog dirigent van het gezamenlijk koor van vrijzinnigen en doopsgezinden in Haren.

De mooie carrière die Alice als kerkorganist maakte, lijkt op een sprookje: ‘Alice in Orgelland’. Maar er moest wel voor worden gestudeerd. Zo had ze maar drie jaar orgelles gehad, voordat ze werd losgelaten op het orgel in Leermens. In 1962 behaalde ze het diploma ‘Kerkelijk spel’. Vanaf 1964 volgde ze op het conservatorium in Groningen de studie Acte Schoolmuziek. Ze studeerde af in 1970 om daarna 15 jaar lang het vak Algemene Muzikale Vorming aan de Muziekschool Groningen te geven. Dat deed ze ook in Hoogezand en tevens een aantal jaren in het voortgezet onderwijs. In 1992 bekwaamde Alice zich op het conservatorium in Alkmaar in muziektherapie voor verstandelijk gehandicapten en voor mensen in geriatrische en psychiatrische instellingen. Het leverde haar op 53-jarige leeftijd nog een vaste aanstelling op als docent bij de Muziekschool in Groningen. Daar gaf ze tot haar pensionering met behulp van kleurmuziek les aan mensen met een verstandelijke beperking. Ook nu nog oefent Alice regelmatig. In de kerkdiensten speelt ze muziek uit de baroktijd tot aan hedendaagse componisten.

Omdat ze een druk leven had, kreeg Alice in 1973 in het Witte Kerkje versterking van Dick Rozenga. Samen verdelen ze nu al 47 jaar op een plezierige manier de diensten. Alice heeft een bijzondere band met het Witte Kerkje. Ze trouwde er in 1972 met Henk Brons. Hun drie kinderen (twee zoons en een dochter) zijn er ook gedoopt. Alice herinnert zich nog een wonderbaarlijke ervaring tijdens een van haar zwangerschappen.               Het meisje in haar buik hield zich heel rustig tijdens het spelen van het orgel, maar zodra de prediking begon en het orgel zweeg was er geen houden aan, zo ging het mensje in wording tekeer. Toen ze opgroeide bleek dat het meisje, dat de naam Elma kreeg, heel muzikaal was en veel van orgelmuziek hield. Samen met haar moeder bezocht ze regelmatig concerten.                                                                                                                                

Het 25-jarig jubileum als organist in Haren ging niet ongemerkt voorbij. Alice kreeg bij die gelegenheid het Draaginsigne in Zilver van de Vereniging van Kerkvoogdijen in de NH-kerk. En toen ze in 2010 in totaal 50 jaar organist was, kreeg Alice het Draaginsigne in Goud met Briljant van de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer in de Protestantse Kerk.

Een droevige gebeurtenis in het gezin Brons was in 2003 het plotseling overlijden van dochter Elma op 22-jarige leeftijd. Ze overleed in haar slaap. Begrijpelijkerwijs wil Alice niet al teveel kwijt over dit verlies, maar dat er veel verdriet is geweest zal duidelijk zijn. Goed om te constateren dat zij, ongetwijfeld met steun van haar gezin, het leven weer heeft opgepakt. Een greep uit de hedendaagse activiteiten van Alice: naast het orgelwerk, vaste pianist/organist van een koor, secretaris van ‘t Nut in Hoogezand-Sappemeer, vrijwilliger bij de Fraeylemaborg, modeshows (zelf ook model geweest), 4het Leven (een instelling die ouderen naar schouwburg of theater brengt en ophaalt.), het runnen van een eigen schoonheidssalon (wel aan het afbouwen). Aparte vermelding verdient wel dat Alice en haar man Henk nu al 20 jaar het stijldansen beoefenen. Kenners verzekeren mij dat serieus stijldansen absolute topsport is. En dat op 75-jarige leeftijd.

Er wordt wel gezegd dat orgelmuziek de ziel naar de hemel kan tillen. Alice ervaart dat ook zo. “Het is heerlijk om achter het orgel te zitten en dan te improviseren. Dan bruist het in me en een ontlading van emoties vindt een uitweg in dissonante, grillige akkoorden, oplossend in consonanten.” Het is mede om deze reden dat Alice nog niet aan stoppen denkt. “Zolang ik gezond blijf en mijn handen kan gebruiken, blijf ik spelen. Het geeft mij een geluksgevoel. Orgelspel hoort bij mijn leven.”

Tijdens onze telefonische gesprekken viel de naam van D.C. Lewis, een zanger die omstreeks 1970 met ‘Mijn gebed’ een ode aan de orgelmuziek bracht. Gerrit den Braber schreef de tekst, Joop Stokkermans de melodie en Feike Asma zat achter het orgel. Het werd een grote hit met 16 weken lang een plaats in de Top 40. Alice en ik zongen uit onze herinnering de woorden door de telefoon naar elkaar toe.

Mijn gebed.

Dit is uw orgel Heer, dit is uw kerk.

‘k Loop zomaar binnen Heer, net van m’n werk

Niet voor de priester Heer, of ’t antiek

Ik kom alleen maar Heer, voor de muziek

 

Is het bezwaarlijk Heer, dat ik hier zit

Maakt ‘t wat uit oh Heer, dat ik niet bid

‘k Ben niet hervormd of zo, niet katholiek

Ik kom alleen maar hier voor de muziek

 

Ik kom hier vaker Heer, haast elke week

Nooit bij een zondagsdienst, nooit voor de preek

Als je alleen bent Heer, zonder publiek

Nou dan geniet je meer van de muziek

 

Ik had ‘n rotdag Heer, ‘t lukte niet best

‘k Werd door collega’s Heer, ook nog gepest

‘t komt door ‘t orgel Heer, door uw trompet

Ik kwam haast ongemerkt tot een gebed.

Een idee: als we binnenkort (waarschijnlijk in de dienst van 26 juli a.s.) in het Witte Kerkje stilstaan bij het jubileum van Alice Brons, is het wellicht aardig samen dit lied te zingen (als dat tenminste weer mag), met Alice achter het orgel. Ze kent de melodie, want ze speelde het in haar jonge jaren wel in het kerkje van Tjamsweer. Een eerbetoon aan het kerkorgel, tenslotte de koning onder de muziekinstrumenten.

DICK DALMOLEN

 

Mijn Gebed is op Youtube te beluisteren door op control te drukken en dan op onderstaande link te klikken.

https://www.youtube.com/watch?v=rqg_kNRvWNQ

Deel dit