PROVINCIALE VERENIGING VAN VRIJZINNIGE PROTESTANTEN GRONINGEN

Wat zou jij doen als je miljardair was?

       Verwoesting alom in Haiti.

Tijdens mijn studiereis door Haïti in 1996 (vanuit Union in New York, de universiteit waaraan ik toen studeerde) kreeg ik een rare fantasie. Ik werd ontzettend geraakt door de hartelijkheid, gastvrijheid, energie en veerkracht van de mensen en de schoonheid van de natuur. De rode aarde en de glooiende heuvels. Tegelijkertijd grepen de erbarmelijke omstandigheden me bij mijn strot.

Nergens was er vanzelfsprekend toegang tot water en medische zorg. Er was geen riolering, geen straatverlichting, er waren weinig tot geen geasfalteerde wegen. Niets van dat al. Mensen woonden in huizen maar vooral in sloppenwijken of in hutjes op het platteland. Toentertijd waren er grote naaiateliers waar mensen voor een hongerloon en onder onmenselijke omstandigheden knuffels van Disney en bh’s van Victoria Secret en andere merken in elkaar zetten. Haïti ligt in de Caraïbische Zee en deelt met de Dominicaanse Republiek het eiland Hispaniola.

Juist omdat het een eiland is, dus overzichtelijk, dacht ik in mijn naïviteit dat je met heel veel geld, miljoenen, heel veel projecten tegelijkertijd mensen zou kunnen opleiden, zorgen voor werk en dus een (eerlijk) inkomen kunt geven zoals bij de bouw van (aardbevingsbestendige) huizen, scholen, weeshuizen en klinieken. En zo het hele land zou kunnen optillen, en de bewoners op hun beurt zouden dat ook weer doen.

Uiteraard zou ik werken volgens de ‘Unicef-methode’; geen vissen geven maar vishengels, de mensen in hun kracht zetten. Wel eerst ‘vissen’ geven, mensen hebben eten nodig nietwaar. Maar het is zo tragisch met Haïti. Het wordt voortdurend door rampen getroffen. Het lijkt niet voorbij die ‘vissen’ te kunnen komen. Nu een hele zware aardbeving, die werd gevolgd door een tropische storm en het orkaanseizoen is pas begonnen… En oh ja, de president is ook nog vermoord.

Over de religiositeit van Haïtianen wordt wel gezegd: 90 procent van de mensen is Katholiek en 100 procent is Voodoo. Toentertijd zijn we ook bij een Voodoodienst geweest, ‘s avonds ergens in een sloppenwijk. We moesten in het donker langs kleine paadjes naar een soort van dorpstent toen plots een groot koeienhoofd vanuit een grote bak ons aanstaarde, klaar om later die nacht geofferd te worden. Bij binnenkomst hoorden we al flink getrommel en dat ging maar door en door. We hadden op verzoek rum meegebracht. Er werd van ons verwacht dat we een flinke slok rum namen en dat dan op de ketenen die van slavenschepen afkomstig zouden zijn, en naast de drummers, op een soort altaar lagen, zouden spugen. De rum brandde in mijn mond, ik had (en heb) zelden of nooit alcohol gedronken. De professor die ons begeleidde bleef maar rum drinken en spugen (ja, ja), dus na afloop moesten we hem naar huis begeleiden…

De muziek werd steeds opzwepender. Op een gegeven moment kwamen verschillende vrouwen naar voren in het wit gekleed en dansten en dansten. Velen raakten in trance. Op dat moment, zo wordt geloofd, worden ze rijdieren van geesten die het goede brengen. Hierna gingen ze zich omkleden en kwamen terug in rode en gele en groene shirts en rokken en sjaaltjes en geraakten ze opnieuw in trance. En eigenlijk zij niet alleen, maar iedereen ging anders naar buiten na afloop. Voodoo lijkt in een land dat straatarm is, waar mensen weinig of geen hoop kunnen putten uit de veelal corrupte politici, waar orkanen door de grootschalige ontbossing veel meer schade veroorzaken dan in het buurland, en zo ongeveer elke tien jaar getroffen wordt door een enorme aardbeving, bijna noodzakelijk. Hoe moed te houden, hoe geloof te houden?

Jesaja 35:7: Het verzengde land wordt een waterplas, dorstige grond wordt waterrijk gebied; waar eenmaal jakhalzen huisden, maakt dor gras plaats voor riet en biezen. De profeet Jesaja richt zich in visionaire bewoordingen tot zijn medemensen die in ballingschap leven.

Marcus 7: 31: Jezus vertrok weer uit de omgeving van Tyrus en ging via Sidon naar het Meer van Galilea, dwars door het gebied van Dekapolis. Daar werd iemand bij hem gebracht die doof was en gebrekkig sprak, en men smeekte hem om deze man de hand op te leggen. Hij nam de man apart, weg van de menigte, stak zijn vingers in diens oren en raakte met speeksel zijn tong aan. Hij sloeg zijn blik op naar de hemel, zuchtte diep en zei tegen hem: ‘Effata!’, wat betekent: ‘Ga open!’ Meteen gingen zijn oren open, zijn tong kwam los en hij kon normaal spreken.

Zijn de woorden van Jesaja niet allemaal tekenen die in het Marcusevangelie verhaald worden? Willem Barnard heeft over bovenstaande genezingsverhaal opgemerkt dat het een verhaal van een teken is. Het is een teken-verhaal in teken-taal met een sleutelwoord: Effata, Ga Open!

Het nieuws over Haïti is toch ook een teken-verhaal gericht aan de wereldgemeenschap, aan ons. We mogen toch niet doof blijven voor wat daar gebeurd is en op andere plekken met mensen in nood. Ook als je geen miljardair bent.

Kerk in Actie is actief in Haïti. Gebrek aan schoon water is een groot probleem en ziekte-uitbraken liggen op de loer.

  • Voor 43 euro krijgt een gezin een hygiënepakket met zeep, douchegel, tandpasta, tandenborstels, toiletpapier, kam, luiers en wasmiddel.
  • Voor 62 euro krijgt een gezin een noodpakket met dekzeilen, touwen en dekens.

Wanneer u Kerk in Actie wilt steunen, kunt u een bijdrage overmaken op rekening NL89 ABNA 0457 457 457 t.n.v. Kerk in Actie te Utrecht, o.v.v. Aardbeving Haïti.

Door Greta Huis

Deel dit