PROVINCIALE VERENIGING VAN VRIJZINNIGE PROTESTANTEN GRONINGEN

What's in a name? Een heleboel.

 

Cat Stevens

Juist in het voorjaar en de zomer zingen we regelmatig als aanvangslied “Dit is een morgen als ooit de eerste”.

 

Dit is een morgen als ooit de eerste,

Zingende vogels geven hem door.

Dank voor het zingen, dank voor de morgen,

beide ontspringen nieuw aan het woord. 

Het is een lied wat veel positieve reacties oproept over de prachtige tekst, vol met allitererende woorden. En niet te vergeten, de prachtige melodie. Het is een prachtige vertaling van het welbekende lied “Morning has broken” van Cat Stevens. Althans, ik dacht dat het van hem was. Maar het is in 1931 geschreven door Eleanor Farjeon. Cat Stevens heeft het buiten de kerken ontzettend beroemd gemaakt. Toen hij het in 1971 uitbracht en er een folk-popliedje van maakte. Met dit liedje brak hij door, heeft Stevens naam gemaakt. Onder de vrijzinnigen zitten vast wel hippies van toen, die het kennen uit die jaren. En bij het horen van het lied terugdenken aan die mooie ouwe tijd en avonturen. Bijvoorbeeld in Leningrad, te gast bij mensen met een platenspeler met alleen een plaatje met dat liedje…

Sinds kort heet Cat Stevens weer Cat Stevens. Bijna 40 jaar geleden veranderde hij zijn naam in Yusuf Islam. Hij bekeerde zich tot de islam na een dramatische gebeurtenis met een goede afloop dankzij hulp van hogerhand, zo luidt zijn verhaal. Stevens was aan het zwemmen in zee en werd verrast door een sterke stroming. Het lukte hem niet meer om naar de kust te zwemmen en hij dacht dat hij zou verdrinken. Daarop riep hij om hulp van hogerhand met een belofte. “Als u me spaart, zal ik voor u werken” (wikipedia). Hierop kwam er een golf die hem niet nog verder van de kust deed drijven, maar hem juist aan land bracht. Toen zijn broer hem maanden later de koran liet lezen, kreeg hij het inzicht dat daar zijn hulp vandaan was gekomen. Hij bekeerde zich en nam een nieuwe naam aan: Yusuf Islam. Wat een diepe, intense en dankbare ervaring is het daarna wellicht voor hem geweest om juist dit lied, wat nog meer zijn lied was geworden, te zingen.

Dauw op de aarde, zonlicht van boven,

vochtige gaarde, geurig als toen.

Dank voor gewassen, grassen en bomen,

al wie hier wandelt, ziet: het is goed.

Toen had de islam nog geen slechte naam, toen werd je er nog niet op aangevallen, om verantwoording gevraagd, vanwege je naam buitengesloten of genegeerd, voor radicaal versleten, of nog erger. Op de middelbare school met voornamelijk islamitische leerlingen in Amsterdam waar ik jarenlang heb gewerkt, vertelden leerlingen in de les hoe ze dit aan den lijve ondervonden. Leerlingen die in de tram en metro door wildvreemden werden aangesproken en ongevraagd een oordeel te horen kregen over het hoofddoek dat ze droegen, de islam, zelfmoordterroristen etc. Helemaal tijdens de ramadan. 

Bij een interview-opdracht aan een 5 VWO-klas om een lokale of landelijke politicus, schriftelijk te interviewen kreeg een leerling er ook mee te maken. Fereshta kreeg maar geen reactie op haar verzoek, gericht aan een politieke partij die zich afkeert van ‘de islamisering van de Nederlandse samenleving’. Zij was oprecht geïnteresseerd in die partij om de argumenten te horen bij de standpunten. Het liefst wilde ze een gesprek. Ik dacht eerst nog aan een vergissing, maar er kwam ook geen reactie na een tweede verzoek. Die kwam er wel toen ik Fereshta adviseerde om mijn naam te gebruiken. Binnen enkele dagen was er antwoord, en waren gelijk ook alle interviewvragen beantwoord. Wat ontzettend pijnlijk. Geen wonder dat er stemmen op gaan om anoniem te kunnen solliciteren.

Op zijn nieuwste album staat niet meer de naam Yusuf Islam maar Cat Stevens. Hierover zegt hij: “Ik wil gewoon niet dat mensen zeggen: ‘Dit is Islams nieuwe plaat. Waarom?  Ik ben niet de islam. Ik ben mezelf. En ik wilde het weer persoonlijk maken.’” (premiummusic) Hij wil zich niet steeds maar moeten verantwoorden. En blijkbaar maakt het voor de mensen uit of ze naar een lied van ‘Yusuf Islam’ luisteren of van ‘Cat Stevens’. Een bekende citaat van William Shakespeare luidt: “What’s in a name? A rose by any other name would smell as sweet.” Blijkbaar niet in onze maatschappij.

In Bijbelse verhalen is de naam hartstikke belangrijk. Een naam geeft weer wat je rol is in het leven. Anders gezegd, wat je bestemming is. Denk aan Adam: Aardmens. Of Eva: moeder van alle levenden. Het is daar waar Jezus mensen om de naam vraagt of personen bij de naam noemt, wanneer er iets doorbreekt. Er gaat geen hokje open en weer dicht, of op slot. Er ontstaat juist een opening, een nieuw begin.

Het leven van Maria Magdala is na de dood van Jezus duister. Wanneer ze Jezus tegenkomt (maar ze denkt eerst nog dat het de tuinman is), die haar zegt: “Maria”, kan ze zich omdraaien, het licht tegemoet. Alsof de zon op ging over haar, en er een nieuwe Eden was. Met Jezus als de nieuwe Adam en Maria Magdala als de nieuwe Eva.

Dag van mijn leven, licht voor mijn ogen,

licht dat ooit speelde waar Eden lag.

Dank elke morgen Gods nieuwe schepping,

dank opgetogen Gods nieuw dag.

 Iedereen nog een mooi tweede deel van de zomer toegewenst!

GRETA HUIS>

Deel dit