Een stille revolutie

Een stille revolutie

De emancipatiebeweging van introverten is een stille revolutie, zo schrijft Klaas Douwes. En misschien merk je er niet eens iets van.

Er zijn in de loop van de geschiedenis al heel wat emancipatiebewegingen voorbijgekomen, vaak met heel wat lawaai en opschudding. Denk bijvoorbeeld aan de emancipatie van vrouwen, jongeren, zwarte mensen of homoseksuelen. Sinds een jaar of tien is daar een emancipatiebeweging bij gekomen. Dit is echter zo’n stille revolutie dat die voor de meeste mensen onopgemerkt zal zijn gebleven. En misschien is dat zelfs wel tot opluchting van de ‘revolutionairen’ zelf.

door Klaas Douwes

Dit artikel verscheen eerder in VrijZinnig, het kwartaalblad van de VVP

Ik heb het hier over de emancipatie van introverten. Deze beweging is – het kon ook bijna niet anders – vooral op gang gekomen in de uithoeken van het internet en in de boekhandel. Het begon allemaal met blogs en internetfora waarop introverte mensen elkaar vonden en werd verder op gang gebracht door een gestage stroom aan boeken, waarvan ‘Stil: De kracht van introvert zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsen’ van Susan Cain het bekendst is. Maar wat is introvert zijn? En waarom is er een emancipatiebeweging nodig?

Introvert zijn heeft vooral te maken met hoe je energie krijgt en hoe je deze energie het liefst besteedt. Anders dan extraverte mensen richten introverte mensen zich bij voorkeur naar binnen en laden zij hun spreekwoordelijke batterijen weer op door alleen te zijn. Met opzet formuleer ik dit onderscheid in neutrale termen. Het probleem is namelijk dat in onze maatschappij extravert zijn doorgaans het ideaal is en introvert zijn vooral in negatieve termen wordt omschreven. Wikipedia definieert het bijvoorbeeld als volgt: ‘Introversie is terughoudend, behoedzaam en stilzwijgend gedrag, extraversie is sociaal, avontuurlijk en spraakzaam gedrag.’ Tegen zulk soort negatieve typeringen komt de stille revolutie van introverten in het geweer.

In de introvertenemancipatie worden er zowel taalkundige als biologische inzichten aangevoerd. Qua taal wordt er gezocht naar positieve karakteriseringen van introvert zijn. In plaats van introvert gedrag te omschrijven als gereserveerd, stil, passief en onavontuurlijk klinken dan bijvoorbeeld termen als reflecterend, diep, gefocust, origineel, ontvankelijk, intiem. Introversie wordt dan niet gereduceerd tot een gebrek aan extraversie, maar beschouwd als een kracht op zichzelf.

De biologische kant van de emancipatie houdt in dat introversie en extraversie aangeboren zijn. Bij baby’s kan er al een verschil aangeduid worden tussen introverten en extraverten en dit verschil is tevens zichtbaar in de hersenen. Hierbij speelt dopamine een belangrijke rol. Dopamine is een stofje dat zorgt voor een gevoel van tevredenheid en beloning. Zowel een tekort als een overvloed aan dopamine kan de hersenfuncties echter sterk verstoren. Het gaat dus om de juiste balans. Wat blijkt is dat introverten gevoeliger zijn voor dopamine dan extraverten en dus sneller aan hun limiet zitten. Van nature zoeken extraverte mensen daardoor meer prikkels, omdat ze anders ondergestimuleerd raken. Introverte mensen riskeren daarentegen juist overstimulering en zullen daarom eerder rust zoeken.

Samen zijn introverten begonnen aan een stille revolutie, elk afzonderlijk in hun eigen huis, met wifi en stapels boeken. Want niet op de barricaden, maar via het geschreven woord strijdt deze emancipatiebeweging naar een beter begrip van introversie en daardoor naar meer acceptatie en waardering ervan. Uiteindelijk is het echter vooral een beweging van zelfacceptatie van en voor mensen die zich altijd wat vreemd, afwijkend of tekortkomend hebben gevoeld in een maatschappij met een voorkeur voor extraversie. Houd van jezelf met al je eigenaardigheden, want als introvert is er helemaal niks mis met je, dat is de duidelijke boodschap. Ook al zul je introverten dat nooit van de daken horen schreeuwen.

Deel dit