Irenekerk

Feest voor de geest

Afgelopen najaar startte de VPRO de winterprogrammering onder de titel 'Feest voor de Geest'. Het is alsof oude vrijzinnige tijden binnen deze omroep herleven. Een soort back to the roots. De slogan is tevens de start van een nieuwe ledenwerfcampagne waarbij speciaal gedacht wordt aan mensen die openstaan voor verrassing, vervreernding en verfrissing. Daarmee wordt bovendien gedoeld op mensen die zich herkennen in een zelfde soort levensstijl: vrijdenkers, andersdenkers en doordenkers, zo luidt de verdere omschrijving.

Omdat ook het vrijzinnige denken en geloven naast een duidelijke programmering behoefte heeft aan een ledenwerfcampagne, viel het mij op dat de VPRO de letter V sterk in haar nieuwe profiel laat terugkomen. Dat is vergelijkbaar met het ABC van de vrijzinnigheid dat enkele jaren geleden is opgesteld ter voorbereiding van het Kaski-rapport over de huidige vrijzinnigheid. Ook de vrijzinnigheid zoekt naar diepgang van haar programma's door de letter V opnieuw van inhoud te voorzien en te vertalen in eigentijdse woorden. Met het oog op het komende Pinksterfeest klinken de woorden 'Feest voor de Geest' misschien nog wel geestelijker dan ze eigenlijk door de VPRO bedoeld zijn. Want meer nog dan op ons westerse verstand alleen wil het Pinksterfeest een beroep doen op onze ontvankelijkheid voor de Geest van God.

Het Pinksterfeest is vroeger aanleiding geweest voor de vele vrijzinnige Pinksterkampen. Met heimwee hoor ik mensen nog altijd vertellen over de jaren voor en na de Tweede Wereldoorlog. Toen waren de Pinksterkampen 'in': met z'n allen op de fiets, tent mee en zingen rondom het kampvuur. O.a. klonken dan de volgende woordenals zegenspreuk: 'verbonden met allen die van goede wille zijn, geroepen tot vernieuwing van de wereld en ons leven, willen wij ieder voor zich en tezamen een teken van hoop, geloof en liefde zijn in de wereld van vandaag! Woorden die nog altijd van toepassing zijn!

Opvallend is dat de Pinksterkampen binnen de vrijzinnigheid vrijwel uitgestorven lijken te zijn. De Vrije Jeugd Kerk (VJK) die o.a. nog in Rotterdam actief is heeft overigens nog wel altijd een groot aantal jonge deelnemers tijdens het jaarlijks terugkerende Pinksterkamp, met tenten, liederen en kampvuur.Maar de VJK heeft helaas geen officiële banden met de georganiseerde vrijzinnigheid in Nederland en is een particuliere organisatie.De Pinksterconferentie Opwekking daarentegen is inmiddels toe aan haar bijna veertigjarige jubileum. In Biddinghuizen komen dit jaar zo'n 20.000 jongeren samen, het aantal inschrijvingen is overweldigend. Deze ontwikkeling is op z'n minst opvallend: de evangelische bewegingen hebben 'het feest van de Geest' opnieuw van inhoud voorzien. Maar evenals de landelijke trend onder de twintigers van nu laat zien, is deze inhoud traditioneler en bijbelser dan alle eraan voorafgaande vrijzinnige Pinksterkampen.

Op welke manier kan de vrijzinnigheid weer inhoud geven aan het Pinksterfeest? Hoe kunnen de vruchten van de Geest weer zichtbaar worden en op welke manier kunnen wij elkaar vanuit de nieuw ingeblazen adem opnieuw inspireren? Allereerst door samen te vieren. Want waar het feest ontbreekt, daar ontbreekt ook de Geest.En door 'Ja' te zeggen, zoals de hedendaagse mysticus Dag Hammarskjöld in 1961 slechts enkele maanden voor zijn tragische levenseinde in zijn dagboek 'Merkstenen' schreef tijdens het Pinksterfeest:

'Ik weet niet wie - of wat - de vraag stelde.

Ik weet niet wanneer zij gesteld werd.

Ik herinner me niet dat ik antwoordde.

Maar eens zei ik ja tegen iemand - of iets.

Vanaf dat moment heb ik de zekerheid dat het leven zinvol is ...' Het feest van de Geest vindt plaats als wij ons ingebed voelen in het grote geheel. Zo onzichtbaar als de adem van God is en zo ongrijpbaar als de lucht kan zijn, zo duidelijk voelbaar en zichtbaar is de Geest die onder ons wil wonen. Gods Geest wordt niet moe. Zoals het kleine kindje voorop de fiets bij zijn vader vroeg in een reclamespotje voor groene energie: 'Papa, wordt de wind nooit moe? Gaat de wind nooit slapen?'. Zo overweldigend komt de Geest ons nabij ... als een feest voor onze Geest!