Kunstlezingen met Sophie Oosterwijk

Kunsthistorica Sophie Oosterwijk biedt twee verschillende lezingen aan: over Maria Magdalena en zogenoemde cryptoportretten.

RA, RA, WAT ZIE IK? ‘CRYPTOPORTRETTEN’ IN DE WESTERSE KUNST

sophie1Hoe mysterieus kan een portret nu werkelijk zijn? Dat zal blijken uit deze lezing. Een ‘cryptoportret’ lijkt soms op het eerste gezicht misschien helemaal niet op een portret, omdat het ‘vermomd’ kan zijn als iets anders, bijvoorbeeld als een bijbelse Aanbidding der Koningen, waarbij de opdrachtgevers als de Drie Koningen zijn afgebeeld. Kunstenaars kunnen ook hun eigen zelfportret toevoegen op de achtergrond of als reflectie in een spiegel of een glazen vaas, zoals in sommige bloemstillevens of in Jan van Eycks Arnolfini-portret (1434). Andere schilders, zoals Salvador Dalí, gebruiken optische illusies om portretten en gezichten in hun werk te verstoppen.

In deze lezing zullen diverse vormen aan bod komen van het ‘cryptoportret’ waarmee kunstenaars en opdrachtgevers een visueel spel speelden met elkaar en met ons als toeschouwer.

ZONDIG OF ZUIVER? DE UITBEELDING VAN MARIA MAGDALENA IN DE KUNST

sophie2Wie was Maria Magdalena? Na zoveel eeuwen is de waarheid moeilijk te achterhalen. Kunstenaars zoals Jan van Scorel, Donatello, Titiaan, Caravaggio en Rembrandt hebben haar op zeer uiteenlopende manieren afgebeeld: als een rijk geklede courtesane met een zalfpot bijvoorbeeld. Of als een berouwvolle, vrijwel naakte zondares, of met haar lichaam slechts verhuld door haar lange haar. De Maria Magdalena die we menen te kennen uit de bijbel is eigenlijk een samenvoeging van verschillende figuren uit het Nieuwe Testament, zoals de zuster van Martha en Lazarus (Lucas 10) en de vrouw aan wie de verrezen Christus allereerst verscheen (Marcus 16). Middeleeuwse legendes vertellen ook dat Maria Magdalena na de Kruisiging naar Frankrijk reisde, waar ze de rest van haar dagen als kluizenares boete deed in de Provence.

Deze lezing zal de verschillende verhalen vergelijken en illustreren met behulp van gepassioneerde, maar ook vaak zwoele afbeeldingen van deze ‘andere Maria’ in de westerse kunst.

Sophie Oosterwijk is gepromoveerd in kunstgeschiedenis (Leicester) en in de Engelse literatuur (Leiden). Ze is als docent werkzaam geweest aan de universiteiten van Leicester, Manchester en St. Andrews, en is momenteel freelance onderzoeker. Ze heeft veel gepubliceerd en geeft lezingen in binnen- en buitenland.

Gevraagde vergoeding:
VVP-leden-verenigingen: € 120
VVP-aangesloten verenigingen: € 155
Overige gemeentes en verenigingen: € 175
Bedragen zijn exclusief reiskosten (€ 0,28/km)
Benodigd: beamer en scherm (of witte muur)

Deel dit